Μέτωπο Αγώνα Σπουδαστών: Ανακοίνωση για το νομοσχέδιο της κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ – ΑΝΕΛ για την Ανώτατη Εκπαίδευση

Το νέο σχέδιο νόμου να μείνει στα χαρτιά

Η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ – ΑΝΕΛ δυναμώνει την επίθεση στις σπουδές μας, στο δικαίωμά μας στην πολύπλευρη και επιστημονική μόρφωση! Συνεχίζει το έργο των προηγούμενων κυβερνήσεων ΝΔ – ΠΑΣΟΚ, μετατρέποντας τα πανεπιστήμια και τα ΤΕΙ σε επιχειρήσεις και τη γνώση σε πανάκριβο εμπόρευμα.logo_mas

Χρόνια τώρα οι δυνάμεις που στηρίζουν τις κατευθύνσεις της ΕΕ, η ΝΔ, το ΠΑΣΟΚ, οι πρυτανικές αρχές, προωθούν την ανταποδοτικότητα, την επιχειρηματικότητα και τον ανταγωνισμό μέσα στις σχολές. Γι’ αυτό και όλοι συμφωνούν με την ουσία του νομοσχεδίου της κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ – ΑΝΕΛ.

Το νέο νομοσχέδιο για την Ανώτατη Εκπαίδευση δεν είναι κάτι «το νέο». Είναι συνέχεια των κατευθύνσεων της ΕΕ, προέκταση του νόμου – πλαίσιο Διαμαντοπούλου. Είναι η εφαρμογή του 4ου μνημονίου που ψήφισε πριν λίγες μέρες η κυβέρνηση, τσακίζοντας ακόμα περισσότερο το δικαίωμά μας στη δουλειά και τη ζωή.

Τι λέει το νομοσχέδιο για την Ανώτατη Εκπαίδευση
  • Γενίκευση διδάκτρων σε όλα τα μεταπτυχιακά και νομοθέτηση της τζάμπα εργασίας μεταπτυχιακών φοιτητών.
  • Ενίσχυση της αυτονομίας και αυτοδιοίκησης των Ιδρυμάτων.
  • Εισαγωγή νέων τίτλων σπουδών πενταετούς και διετούς φοίτησης.
  • Ενίσχυση των προγραμμάτων διά βίου μάθησης.
  • Επαναφορά του πρυτανικού συμβουλίου και συγκρότηση των περιφερειακών συμβουλίων διοίκησης.
Τι σημαίνουν αυτές οι αλλαγές

Απόφοιτοι πολλών ταχυτήτων, κατηγοριοποίηση Ιδρυμάτων, ακόμα μεγαλύτερα εμπόδια να δουλέψουμε στο αντικείμενο που σπουδάζουμε… Διατηρείται και μεγαλώνει ακόμα περισσότερο ο αντιεπιστημονικός και αναχρονιστικός διαχωρισμός μεταξύ πανεπιστημίων και ΤΕΙ. Η εισαγωγή νέων τίτλων σπουδών (βλ. master και διετές πτυχίο) για αποφοίτους των ΕΠΑΛ ενισχύει την κατηγοριοποίηση των αποφοίτων. Η ενίσχυση του προγράμματος «διά βίου μάθηση» μετατρέπει την Εκπαίδευση σε προσωπική υπόθεση, απαλλάσσοντας το κράτος από αυτήν την ευθύνη, οδηγώντας τους αποφοίτους στη διά βίου πανάκριβη περιπλάνηση πιστοποιητικών και δεξιοτήτων!

Ενίσχυση της υποχρηματοδότησης και της ανταποδοτικότητας. Στο νομοσχέδιο δεν αναφέρεται ούτε λέξη για επιστροφή των αποθεματικών στα ταμεία των Ιδρυμάτων και αύξηση της κρατικής χρηματοδότησης. Η αυτονομία και αυτοδιοίκηση των σχολών θα κάνει την κατάσταση ακόμα χειρότερη. Τα Ιδρύματα θα βρίσκουν πόρους από τα δίδακτρα στα μεταπτυχιακά, από αντίτιμο για τη σίτιση και στέγαση, κλείνοντας δουλειές με επιχειρηματίες, που θα αξιοποιούν τις υποδομές και το προσωπικό των Ιδρυμάτων για να μειώσουν το κόστος παραγωγής προϊόντων και υπηρεσιών.

Η φοιτητική μέριμνα παραμένει στον αέρα. Τα φοιτητικά επιδόματα κόβονται στο όνομα του «εξορθολογισμού των δαπανών». Οι εστίες ρημάζουν λόγω της υποχρηματοδότησης, οι εργολάβοι «λύνουν και δένουν» αφήνοντας στον αέρα την καθαριότητα και τη συντήρηση το καλοκαίρι, απολύοντας δεκάδες εργαζόμενους. Μειώνονται σταθερά οι πρωτοετείς φοιτητές που έχουν το δικαίωμα να μπουν στην εστία.

Ενίσχυση της επιχειρηματικότητας των πανεπιστημίων και ΤΕΙ. Η συγκρότηση Περιφερειακών Συμβουλίων Ανώτατης Εκπαίδευσης, με στόχο την καλύτερη σύνδεση των Ιδρυμάτων με τους σχεδιασμούς των βιομηχάνων και τραπεζιτών – και σε επίπεδο Περιφέρειας – μετατρέπει ουσιαστικά τα πανεπιστήμια σε επιχειρήσεις. Η έρευνα, το πρόγραμμα και το περιεχόμενο σπουδών, τα μαθήματα και εργαστήρια που θα διδασκόμαστε, θα καθορίζονται με κριτήριο τις προτιμήσεις της «τοπικής αγοράς», ανεξάρτητα από το εάν θα παίρνουμε την απαραίτητη γνώση που χρειαζόμαστε για το επάγγελμα και την επιστήμη μας.

Μύθοι και αλήθειες της κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ – ΑΝΕΛ

«Οι νέοι τίτλοι σπουδών θα βοηθήσουν στην εύρεση εργασίας, στην ενίσχυση του ανταγωνισμού με το εξωτερικό«.

  • Το μέλλον που μας περιμένει – περιπλάνηση από δουλειά σε δουλειά χωρίς δικαιώματα – δεν καθορίζεται από τον τίτλο σπουδών που θα έχουμε. Καθορίζεται από το τι συμφέρει το κεφάλαιο ώστε να εξασφαλίζει περισσότερα κέρδη. Οι αλλαγές στο νομοσχέδιο εξασφαλίζουν τη δημιουργία του ευέλικτου, φτηνού εργατικού και επιστημονικού δυναμικού που το κεφάλαιο έχει ανάγκη σήμερα.
  • Η δημιουργία νέων τίτλων σπουδών αποτελεί ένα ακόμα σκαλοπάτι στο ατελείωτο κυνήγι πιστοποιητικών που μας περιμένει μετά το πτυχίο. Για παράδειγμα, ένας απόφοιτος μηχανικός του ΕΜΠ, για να βρει δουλειά στο αντικείμενό του, θα πρέπει μετά το πτυχίο να πληρώσει για να ανέβει «κλάση» και στη συνέχεια να ξαναπληρώσει τις πανάκριβες εισφορές στο ασφαλιστικό ταμείο των μηχανικών, το ΤΣΜΕΔΕ, που ακόμα και για τους ανέργους είναι 170 ευρώ το μήνα.
  • Η δημιουργία πολλών αποφοίτων στον ίδιο κλάδο η ζωή έχει αποδείξει ότι συμβάλλει ώστε να πέσουν οι μισθοί και τα δικαιώματα όλων προς τα κάτω.
  • Το ξέρουν πολύ καλά ήδη οι απόφοιτοι των ΤΕΙ, που στο όνομα ότι «δεν έχουν κατοχυρωμένα επαγγελματικά δικαιώματα», αναγκάζονται να δουλεύουν με τσακισμένα δικαιώματα, όπως και οι απόφοιτοι των πανεπιστημίων, που στο όνομα πως «οι ΤΕΙτζήδες είναι πιο φτηνοί», αναγκάζονται να δέχονται μειώσεις μισθών κ.λπ.

«Στηρίζει τους μεταπτυχιακούς φοιτητές που δεν μπορούν να σπουδάσουν«.

Η προπαγάνδα της κυβέρνησης είναι προκλητική, πως δήθεν «περιορίζει τα δίδακτρα στα μεταπτυχιακά… και βοηθάει τους φτωχότερους φοιτητές», την ώρα που βάζει και με το νόμο δίδακτρα σε όλα τα μεταπτυχιακά (ακόμα και σε αυτά που δεν υπάρχουν!) και εισάγει την τζάμπα δουλειά στους μεταπτυχιακούς φοιτητές που δεν μπορούν να τα πληρώσουν! Εξασφαλίζει έτσι με ένα σπάρο δυο τρυγόνια… Από τη μία ζεστό χρήμα από τις τσέπες μας και από την άλλη τη λειτουργία των Ιδρυμάτων με τζάμπα δουλειά αντί να προσλάβει εργαζόμενους.

«Τα πανεπιστήμια και τα ΤΕΙ θα συμβάλουν στην παραγωγική ανασυγκρότηση της χώρας και στην απορρόφηση των αποφοίτων από ντόπιους επιχειρηματίες«.

  • Η «παραγωγική ανασυγκρότηση της χώρας», όπως λένε, με σκοπό την κερδοφορία των μονοπωλίων και την ανάπτυξη της ανταγωνιστικότητας, δεν μπορεί να απαντήσει στα μεγάλα προβλήματα που αντιμετωπίζουμε ως φοιτητές και αύριο ως εργαζόμενοι.
  • Η διασύνδεση με τους επιχειρηματίες υπάρχει ήδη! Τα γραφεία διασύνδεσης λειτουργούν χρόνια τώρα ως δουλεμπορικά γραφεία που τροφοδοτούν με τζάμπα πρακτικάριους και δυναμικό τις επιχειρήσεις.
  • Μήπως η στενότερη συνεργασία και η δημιουργία κόμβου νεανικής επιχειρηματικότητας ανάμεσα στο ΤΕΙ Πειραιά και στο Εμποροβιομηχανικό Επιμελητήριο Πειραιά μείωσε τα ποσοστά ανεργίας των αποφοίτων από το ΤΕΙ, που ξεπερνούν το 20%; Αυτοί οι ΤΕΙτζήδες μήπως βγήκαν στην αγορά εργασίας με καλύτερους όρους, χωρίς μισθούς πείνας, χωρίς ελαστικές εργασιακές σχέσεις, ή μήπως δεν περιπλανιούνται ανάμεσα στις ουρές της ανεργίας και της ημιαπασχόλησης;

«Προσπαθεί να αναβαθμίσει το ΤΕΙ και τους αποφοίτους του«.

Η κοροϊδία της κυβέρνησης δεν έχει τελειωμό… Δέκα μέρες μετά τις εξαγγελίες του πρωθυπουργού για δήθεν αναβάθμιση στα ΤΕΙ, η κυβέρνηση φέρνει νομοσχέδιο που κάνει την κατάσταση ακόμα χειρότερη, ειδικά στα ΤΕΙ, όπου οι ελλείψεις είναι τεράστιες σε υποδομές και ανθρώπινο δυναμικό! Την ίδια ώρα, ο υπουργός δηλώνει πως τα πτυχία δεν κατοχυρώνουν κανένα δικαίωμα στη δουλειά, απλώς προσδίδουν «προσόντα»!!!

Προσπαθούν να μας βάλουν στο χέρι!

Ο ψευτοκαβγάς που στήνεται μεταξύ κυβέρνησης και ΝΔ για το ζήτημα συμμετοχής των φοιτητών στα όργανα διοίκησης και το άσυλο, είναι αποπροσανατολιστικός και κρύβει τη συμφωνία τους για την ουσία του νομοσχεδίου.

«Κανονικότητα» για τον ΣΥΡΙΖΑ και τη ΝΔ σημαίνει πανεπιστήμιο των επιχειρηματικών συμφερόντων, της ανταγωνιστικότητας, της υποχρηματοδότησης και των ταξικών φραγμών!

Σε αυτό το πανεπιστήμιο δεν χωρούν οι ανάγκες των φοιτητών, η δράση των φοιτητικών και σπουδαστικών συλλόγων, το ριζοσπαστικό φοιτητικό και σπουδαστικό κίνημα, η σύγκρουση με τη σημερινή κατάσταση και η διεκδίκηση των δικαιωμάτων μας. Γι’ αυτό και οι δύο, είτε με το καρότο είτε με το μαστίγιο, θέλουν «σιγή νεκροταφείου» στα πανεπιστήμια και τα ΤΕΙ, φοιτητικούς και σπουδαστικούς συλλόγους που θα τα βρίσκουν με τα υπουργεία και τις διοικήσεις των σχολών.

Η «δημοκρατία» του ΣΥΡΙΖΑ αρχίζει και τελειώνει στα μαθητοδικεία και στην καταναγκαστική εργασία μαθητών, στις μηνύσεις φοιτητών, στα χημικά στους συνταξιούχους.

Η ΝΔ αξιοποιεί φαινόμενα που δεν έχουν καμία σχέση με το φοιτητικό και σπουδαστικό κίνημα, ταυτίζοντας προβοκατόρικες δυνάμεις με τη δράση των συλλόγων, ώστε να χτυπήσουν το οργανωμένο, ριζοσπαστικό κίνημα και να ενισχυθεί η καταστολή. Είναι γνωστές οι θέσεις της παράταξής της για αστυνόμους στις σχολές, ώστε να εξασφαλίζουν την «ομαλότητα».

Τα όργανα διοίκησης αποτελούν κομμάτι του κράτους, υλοποιούν την αντιλαϊκή πολιτική των κυβερνήσεων, ανεξάρτητα από τη μορφή τους. Οι φοιτητικοί και σπουδαστικοί σύλλογοι έχουν δικαίωμα να συμμετέχουν με τους εκπροσώπους τους σε αυτά, για να ενημερώνονται, να αξιοποιούν κάθε μορφή πίεσης ώστε να μην εφαρμοστεί η αντιλαϊκή πολιτική, να υπερασπίζονται τα δικαιώματα και τις ανάγκες των φοιτητών και σπουδαστών.

Οι δικές μας ανάγκες κόντρα στο πανεπιστήμιο – επιχείρηση!

Οι φοιτητές και σπουδαστές έχουμε κοινές ανάγκες, κοινά όνειρα και μέλλον! Δεν θα τα θυσιάσουμε για τα κέρδη των επιχειρηματιών, ούτε για το χρέος που δεν δημιουργήσαμε εμείς και οι οικογένειές μας.

Μέσα από τους συλλόγους μας, όλοι μαζί, φοιτητές και σπουδαστές, μπορούμε να παλέψουμε και να διεκδικήσουμε αυτό που σήμερα είναι σύγχρονο και αναγκαίο. Ολοι μαζί να υψώσουμε τείχος απέναντι στην εφαρμογή παλιών και νέων μνημονίων, κόντρα σε κυβέρνηση – ΕΕ – μονοπώλια.

Να διεκδικήσουμε τις δικές μας ανάγκες:

  • Όλη η γνώση στο πτυχίο. Όχι στη μεταφορά γνώσης εκτός πτυχίου, σε πανάκριβα πιστοποιητικά και σεμινάρια. Μόνη προϋπόθεση για δουλειά στο επάγγελμά μας να είναι το πτυχίο μας. Καμία αποσύνδεση πτυχίου – επαγγέλματος, όπως με την αφαίρεση της παιδαγωγικής επάρκειας από τις καθηγητικές σχολές. Απαιτούμε να δουλεύουμε στο αντικείμενό μας, με όλα τα εργασιακά και ασφαλιστικά μας δικαιώματα!
  • Αύξηση της κρατικής χρηματοδότησης στο ύψος των αναγκών μας. Οχι στη λεγόμενη «αυτονομία» των Ιδρυμάτων που οδηγεί τα Ιδρύματα να λειτουργούν ως μαγαζιά, ανοίγει νέους δρόμους για τα δίδακτρα.
  • Άμεση κατάργηση των διδάκτρων σε όλα τα μεταπτυχιακά. Ούτε σκέψη για τέλος εγγραφής και τζάμπα δουλειά των μεταπτυχιακών φοιτητών.
  • Κάλυψη των αναγκών σε διδακτικό προσωπικό, με σύγχρονο εργαστηριακό και λοιπό εξοπλισμό, άμεσα προσβάσιμο στους φοιτητές και σπουδαστές.
  • Ούτε σκέψη για μείωση των καρτών σίτισης στους φοιτητές! Ούτε ευρώ για σίτιση – στέγαση – μετακίνηση – βιβλία – αναλώσιμα – δίδακτρα!.
Advertisements

Για το νέο νόμο για την Ανώτατη Εκπαίδευση και Έρευνα

Για το νέο νόμο για την Ανώτατη Εκπαίδευση και Έρευνα

Συναδέλφισσες/οι,
Η κυβέρνηση Σύριζα-ΑΝΕΛ επιχειρεί να επιταχύνει τις διαδικασίες προσαρμογής της Ανώτατης Εκπαίδευσης και της Έρευνας στα πλαίσια του «οδικού χάρτη» των μνημονίων, των οδηγιών του ΟΑΣΑ και της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Το νομοσχέδιο ρυθμίζει θέματα που αφορούν: α) θέματα διοίκησης των ΑΕΙ, β) ακαδημαϊκά θέματα και γ) θέματα οργάνωσης των μεταπτυχιακών και διδακτορικών σπουδών.

To νομοσχέδιο για την ΑΕ διαπνέεται, όπως άλλωστε και όλοι οι προηγούμενοι νόμοι, από παρόμοιες «αξίες»: τη διεύρυνση της «αυτονομίας» και της «αυτοδιοίκησης» των ιδρυμάτων,  την «διαφάνεια», την «λογοδοσία», την «δημοκρατία», την «άμβλυνση των κοινωνικών αδικιών» κ.α. Όλα αυτά όμως δεν αποτελούν τίποτα άλλο από το επικοινωνιακό περίβλημα με το οποίο επιχειρείται να συσκοτιστούν οι συνέπειες της εμβάθυνσης των καπιταλιστικών αναδιαρθρώσεων στους χώρους της Ανώτατης Εκπαίδευσης και Έρευνας που θα επιφέρει ο νέος νόμος. Έτσι, μαζί με όλες τις προηγούμενες «αξίες», το υπό κατάρτιση νομοσχέδιο φέρνει τη θεσμοθέτηση των διδάκτρων στις μεταπτυχιακές σπουδές, εισάγει τη σαλαμοποίηση των πτυχίων και των τίτλων σπουδών, θεσμοθετεί την εκπροσώπηση των εμπορο-βιομηχανικών επιμελητηρίων σε συμβούλια χάραξης της «στρατηγικής» των ΑΕΙ σε περιφερειακό επίπεδο, θεσμοθετεί την περαιτέρω μετατροπή των ΑΕΙ και των Ερευνητικών Ιδρυμάτων σε επιχειρήσεις παροχής και εμπορίας εκπαιδευτικών και ερευνητικών προϊόντων για την εξασφάλιση ιδίων πόρων για τη λειτουργία τους, παγιώνει και ενισχύει τη συρρίκνωση της κρατικής χρηματοδότησης.

Η κυβέρνηση Σύριζα-ΑΝΕΛ με την ανακοίνωση των αξόνων που διέπουν το σχέδιο νόμου ενισχύει το μοντέλο διοίκησης του αποκαλούμενου «ενιαίου χώρου Εκπαίδευσης και Έρευνας», με βάση επιχειρηματικά πρότυπα, πλήρως υποταγμένο στην υπηρεσία της καπιταλιστικής κερδοφορίας.

  • H κατάργηση των Συμβουλίων Ιδρυμάτων που θεσμοθέτησε η κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ, καμιά πραγματική σχέση δεν έχει «με την επαναφορά της δημοκρατίας στα ΑΕΙ», όπως διατυμπανίζει μεθοδικά ο ΣΥΡΙΖΑ. Τα Συμβούλια Ιδρύματος, δυσκολεύτηκαν να επιτελέσουν το ρόλο που τους είχε ανατεθεί, την εντονότερη διασύνδεση των ΑΕΙ με τις επιχειρήσεις και για αυτό αντικαθίστανται.  Η κυβέρνηση Σύριζα-ΑΝΕΛ  για να επιτύχει πιο άμεση και ενεργό εμπλοκή των επιχειρήσεων στο χώρο της Ανώτατης Εκπαίδευσης και Έρευνας ιδρύει τα Ακαδημαϊκά Συμβούλια Ανώτατης Εκπαίδευσης και Έρευνας (ΑΣΑΕΕ). Ta ΑΣΑΕΕ, σύμφωνα με τις διευκρινήσεις του Υπουργείου, θα αποτελούνται από εκπροσώπους «μέλη ΔΕΠ/ΕΠ, ή ερευνητές της οικείας ή άλλης περιφέρειας ή και από το εξωτερικό» καθώς και εκπροσώπους των Επιχειρηματικών Ομίλων, οι οποίοι θα συμμετέχουν από κοινού στη «χάραξη στρατηγικής» των ΑΕΙ και των Ερευνητικών Ιδρυμάτων «σε περιφερειακό επίπεδο».  Γίνεται πλέον φανερό ότι οι επιχειρήσεις θα μπορούν να έχουν άμεσα λόγο για τα προγράμματα σπουδών (το τι θα μαθαίνουν δηλαδή οι φοιτητές), αλλά και για την έρευνα (το πώς θα αναπτύσσεται δηλαδή η επιστήμη).
  • Η κυβέρνηση Σύριζα-ΑΝΕΛ προχωρά ακόμη ένα βήμα στην εμπορευματοποίηση της Εκπαίδευσης και την παράδοση της παραγόμενης γνώσης στην Επιχειρηματικότητα. Σε αυτό το πλαίσιο εντάσσεται η μετατροπή των πτυχίων σε συλλογές πιστωτικών μονάδων και δεξιοτήτων ενώ διατηρείται και ενισχύεται η διάσπαση των σπουδών σε κύκλους, σύμφωνα με τις επιταγές της Bologna και του «Ενιαίου Χώρου Εκπαίδευσης» της ΕΕ. Πιο συγκεκριμένα δίνεται ιδιαίτερο βάρος στην ίδρυση των Κέντρων Επιμόρφωσης και Διά Βίου Μάθησης (ΚΕΔΙΒΙΜ), με σκοπό την πώληση από τα Ιδρύματα κάθε είδους σεμιναρίων, προγραμμάτων κατάρτισης και προγραμμάτων εξ αποστάσεως μάθησης (e-learning). Ο στόχος είναι τετραπλός για τα ΚΕΔΙΒΙΜ: γίνονται εργαλείο (a) για να δημιουργηθεί συνείδηση και σχέση πελάτη-πωλητή μεταξύ των φοιτητών και Ιδρυμάτων (β) για την πιο γρήγορη προσαρμογή δυναμικού με αναλώσιμες διεξιότητες σε τομείς στους οποίους μπορεί να στηριχθεί η καπιταλιστική κερδοφορία (γ) για να λειτουργήσουν τα Ιδρύματα ως επιχειρήσεις, με όχημα την κάλυψη των λειτουργικών τους αναγκών λόγω της συνεχούς υποχρηματοδότησης, (δ) για την παγίωση και την περαιτέρω επέκταση της υποχρηματοδότησης στα Ιδρύματα.
  • Προς την ίδια κατεύθυνση με τον παραπάνω τετραπλό στόχο εντάσσονται και οι ρυθμίσεις για τα Προγραμμάτων Μεταπτυχιακών Σπουδών (ΠΜΣ), στα οποία γενικεύονται τα δίδακτρα. Οι μεταπτυχιακές σπουδές, που τα τελευταία χρόνια έχουν μαζικοποιηθεί και θεωρούνται, λόγω της συνεχόμενης απαξίωσης των πτυχίων, ως ο αναγκαίος τίτλος σπουδών για την διεκδίκηση μιας θέσης εργασίας, ανάγονται πλέον και με το γράμμα του νόμου σε εμπορικά εκπαιδευτικά προϊόντα. Την ίδια στιγμή που οι νόμοι λειτουργίας της καπιταλιστικής οικονομίας έχουν βυθίσει τις λαϊκές οικογένειες στη φτώχεια, στην ανεργία, στη μετανάστευση, η κυβέρνηση επιχειρεί με περισσό θράσος να διαφημίσει κοινωνική ευαισθησία υποστηρίζοντας ότι μέρος των μεταπτυχιακών φοιτητών θα απαλλάσσονται από τα «τέλη φοίτησης», προκειμένου να εξασφαλισθεί η «ελεύθερη πρόσβαση των φοιτητών στα Π.Μ.Σ. ανεξάρτητα από την οικονομική τους κατάσταση»! Υποκρισία και εξαπάτηση σε όλο τους το μεγαλείο! Η διαφημιζόμενη, ως στοιχείο κοινωνικής ευαισθησίας της κυβέρνησης, πρόβλεψη για  «απαλλαγή» μερίδας μεταπτυχιακών φοιτητών από τα δίδακτρα θα πρέπει, σύμφωνα με τους σχεδιασμούς του Υπουργείου,  να συνοδεύεται «με παροχή επικουρίας, αποκλειστικά ακαδημαϊκού περιεχομένου, στο ίδρυμα». Παροχή δηλαδή,  υποχρεωτικής απλήρωτης εργασίας ως «ισοδύναμο» των διδάκτρων! Το μέτρο αυτό όμως θα διευρύνει την ελαστικοποίηση των εργασιακών σχέσεων στο σύνολο του προσωπικού στα Πανεπιστήμια. Οι τεράστιες ελλείψεις σε προσωπικό στις γραμματείες, τις βιβλιοθήκες, τα εργαστήρια, τη διδασκαλία θα καλυφθούν με απλήρωτη εργασία, συμπιέζοντας κατ’ αυτό τον τρόπο τα δικαιώματα του συνόλου των εργαζομένων, διευρύνοντας την εργασιακή ζούγκλα με μια ακόμη μορφή εργασιακής σχέσης.
  • Μέσω των Εσωτερικών Κανονισμών, των Οργανισμών κλπ., θα εξειδικεύεται η υλοποίηση των γενικών κατευθύνσεων σε κάθε Ίδρυμα, θα επιδιώκεται να δρομολογηθούν αλλαγές σε ακόμα πιο αντιδραστική κατεύθυνση, όπου το επιτρέπει ο πολιτικοσυνδικαλιστικός συσχετισμός. Μέσω των αποφάσεων για την εφαρμογή της αντιδραστικής «περιοδικής αξιολόγησης» των μελών ΔΕΠ, της επέκτασής του και στο ΕΔΙΠ, το ΕΤΕΠ κλπ. που προέβλεπε ο Ν.4009, σε συνδυασμό με τα σχέδια συγχωνεύσεων ιδρυμάτων, επιχειρείται αφενός η τρομοκράτηση και ο εκβιασμός των «ανυπάκουων» διδασκόντων, ενώ παράλληλα προδιαγράφεται εκ νέου το ζοφερό μέλλον της διαθεσιμότητας, της κινητικότητας, των απολύσεων.
  • Το καθεστώς διοίκησης και εκλογής οργάνων, παρά τον πολυδιαφημιζόμενο «εκδημοκρατισμό» για τον οποίο επιχαίρει η κυβέρνηση, παραμένει βαθιά αντιδημοκρατικό και απέχει παρασάγγας από την ικανοποίηση του πάγιου αιτήματος εργαζόμενων, διδασκόντων και φοιτητικού κινήματος για ισότιμη, αναλογική εκπροσώπηση όλου του προσωπικού και των φοιτητών στα όργανα και τις εκλογές για την ανάδειξή τους. Σε ορισμένες δε περιπτώσεις, όπως στην εκπροσώπηση του ΕΔΙΠ, του ΕΤΕΠ κλπ. στερείται τελείως το δικαίωμα ψήφου (!) ακόμα και από αυτή την προσχηματική συμμετοχή, εκτός από τα θέματα που αφορούν τις συγκεκριμένες κατηγορίες προσωπικού. Η διαδικασία ορισμού των εκπροσώπων, μέσω καθολικής ψηφοφορίας που τη διενεργεί η Διοίκηση και με ενιαίο ψηφοδέλτιο, συνιστά απαράδεκτη προσπάθεια κρατικής παρέμβασης στο συνδικαλιστικό κίνημα των εργαζόμενων.

Συναδέλφισσες/οι,
οι άξονες του συγκεκριμένου νόμου σπρώχνουν τα Ιδρύματα ακόμα πιο πολύ στα πρότυπα των επιχειρήσεων, υποτάσσουν τις σπουδές και την ίδια  την εξέλιξη των επιστημών και της έρευνας στην καπιταλιστική κερδοφορία και τις αποξενώνουν από τις σύγχρονες πραγματικές λαϊκές ανάγκες.

Ο νέος νόμος πατάει πάνω στον προηγούμενο, αποτελεί συνέχεια της ίδιας αντιλαϊκής πολιτικής που έχει τριπλό στόχο την παράδοση της Ανώτατης Εκπαίδευσης και Έρευνας στην επιχειρηματικότητα, την εξασφάλιση μέσω των κρατικών περικοπών ζεστού χρήματος στους μεγάλους επιχειρηματικούς ομίλους και την παραγωγή φτηνού και ευέλικτου εργατικού δυναμικού για το κεφάλαιο.Στην ίδια λογική κινούνται και η πλειοψηφίες της ΠΟΣΔΕΠ και ΟΣΕΠ ΤΕΙ καθώς και η σύνοδοι των Πρυτάνεων-Προέδρων ΤΕΙ οι οποίοι συμφωνώντας στις κύριες κατευθύνσεις του σχεδίου νόμου αντιδρούν σε επιμέρους ζητήματα θέλοντας να αποσπάσουν κυρίως οικονομικά συντεχνιακά οφέλη.

Το κίνημα στα Πανεπιστήμια και ΤΕΙ πρέπει να απορρίψει το νόμο, να καταδικάσει τον πρώην και νυν κυβερνητικό συνδικαλισμό που βάζει πλάτες να περάσουν και να επιταχυνθούν οι αντιλαϊκές μεταρρυθμίσεις στο χώρο, που εντείνουν τους ταξικούς φραγμούς για τα παιδιά των λαϊκών οικογενειών.

Συναδέλφισσες/οι,
Η ΔΗΠΑΚ σας καλεί να παλέψουμε μαζί με το φοιτητικό-σπουδαστικό κίνημα μαζί με το εργατικό κίνημα, να διεκδικήσουμε εκπαίδευση και έρευνα στην υπηρεσία του λαού και όχι των μονοπωλίων. 

ΔΗΠΑΚ ΑΕΙ, 19 Ιουνίου 2017

Όλοι στην απεργία στις 17/05/2017: Να μη περάσουν τα νέα μέτρα – να δοθεί ηχηρή απάντηση σε κυβέρνηση, Ε.Ε. και «θεσμούς»

Όλοι στην απεργία στις 17/05/2017
Να μη περάσουν τα νέα μέτρα – να δοθεί ηχηρή απάντηση σε κυβέρνηση, Ε.Ε. και «θεσμούς»

Συνάδελφοι, Συναδέλφισες,
Η συγκυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ, σε συμφωνία με Ευρωπαϊκή Ένωση και τους «Θεσμούς», οργανώνει νέα αντιλαϊκή επίθεση. Με τη νέα συμφωνία που φέρνει στη Βουλή την επόμενη εβδομάδα ενταφιάζει ό,τι έχει απομείνει από τα στοιχειώδη δικαιώματα του ελληνικού λαού. Σύμφωνα με το προσχέδιο που δημοσιοποιήθηκε, το νέο πακέτο των δημοσιονομικών μέτρων ξεπερνά τα 4 δισ. ευρώ και η υλοποίησή του απαιτεί την εξασφάλιση πρωτογενών πλεονασμάτων ύψους 3,5% του ΑΕΠ.

Προβλέπονται μειώσεις κύριων και επικουρικών συντάξεων κατά 1,8 δισ., νέα μείωση του αφορολόγητου ορίου από τα 8.636 στα 5.630, επιπλέον φορολόγηση στους ελεύθερους επαγγελματίες, περαιτέρω διευκόλυνση των απολύσεων, αφαίρεση συνδικαλιστικών δικαιωμάτων και πλήθος άλλων αντιλαϊκών μέτρων που οδηγούν το λαό στην φτώχεια και στην εξαθλίωση. Επίσης προβλέπονται περικοπές στα ειδικά μισθολόγια, στα οποία εντάσσονται τα μέλη ΔΕΠ, έως και 20% για τους νεοεισερχόμενους, ενώ για τους υφιστάμενους δημόσιους  λειτουργούς  η  μέση  μείωση  θα  είναι  της  τάξης  του  5-7%,  λόγω  αύξησης  των  ασφαλιστικών εισφορών.

Ταυτόχρονα όμως με όλες αυτές τις περικοπές και την φοροληστεία του λαού ενισχύονται μεγάλοι επιχειρηματικοί όμιλοι καθώς προβλέπονται φορολογικές μειώσεις των μονοπωλίων, προγράμματα επιδοτούμενων θέσεων εργασίας για τις επιχειρήσεις, περαιτέρω ιδιωτικοποίηση της ΔΕΗ, κατάργηση της κυριακάτικης αργίας, κ.α. Την ίδια ώρα προσπαθώντας να εξαπατήσει για μια ακόμα φορά τον Ελληνικό λαό, η κυβέρνηση προωθεί μέτρα διαχείρισης και αναδιανομής της ακραίας φτώχειας, τα λεγόμενα «αντίμετρα», που η εφαρμογή τους εξαρτάται από την επίτευξη υψηλότατων πλεονασμάτων πέραν του 3,5%. Από την άλλη μεριά η ΝΔ, παρόλο που δηλώνει για αντιπολιτευτικούς λόγους ότι θα καταψηφίσει μέτρα και αντίμετρα, εντούτοις σε περίπτωση που έρθει στην εξουσία δεσμεύεται ότι θα τα εφαρμόσει….

Η ΔΗΠΑΚ καλεί τους συναδέλφους να υψώσουν το ανάστημά τους, μαζί με το σύνολο των εργαζομένων, να αντισταθούν, να κρίνουν και να αντιδράσουν στη νέα συμφωνία κυβέρνησης-ΕΕ. Να απορρίψουμε επιλογές του δήθεν «μικρότερου κακού», να οργανώσουμε αποφασιστικά την αντεπίθεση, απαιτώντας ανάκτηση των μεγάλων απωλειών που είχαμε κατά τη διάρκεια της κρίσης και να συγκρουστούμε με εκείνους που εκμεταλλεύονται και ξεζουμίζουν τους εργαζομένους και απαιτούν την ισοπέδωση των δικαιωμάτων μας.

Η ΔΗΠΑΚ σας καλεί να απαντήσουμε δυναμικά, να συμμετάσχουμε μαζικά στην 24ωρη γενική πανελλαδική απεργία την Τετάρτη 17 Μαΐου και να ενισχύσουμε τις συγκεντρώσεις του ΠΑΜΕ απαιτώντας:

  • Να μην ψηφιστούν τα νέα μέτρα.
  • Καμία μείωση στις αποδοχές μας και σταδιακή επιστροφή των μέχρι τώρα περικοπών. Νέο πανεπιστημιακό μισθολόγιο με άξονες: α) την κατάργηση του επιδοματικού χαρακτήρα με την ταυτόχρονη ενσωμάτωση όλων των επιδομάτων στο βασικό μισθό, β) τις αναγκαίες αυξήσεις για την αξιοπρεπή διαβίωση και την επιστημονική μας ενημέρωση, γ) την Πλήρη και Αποκλειστική απασχόληση των μελών ΔΕΠ, δ) την καθιέρωση της σύνταξης στο 80% του μισθού.
  • Καμία περικοπή στις συντάξεις και στο εφάπαξ. Να επιστραφούν τα κλεμμένα από τα ασφαλιστικά ταμεία.
  • Να αυξηθεί άμεσα η χρηματοδότηση των ΑΕΙ για την αντιμετώπιση των μεγάλων αναγκών λειτουργίας τους, ιδιαίτερα της φοιτητικής μέριμνας και της δωρεάν διανομής συγγραμμάτων.
  • Να μην εφαρμοστούν οι νόμοι 4009/11 και 4076/12 και κάθε μορφή επιχειρηματικότητας στα ΑΕΙ.
  • Να καταργηθούν τα μνημόνια, οι εφαρμοστικοί τους νόμοι και να καταγγελθούν οι δανειακές συμβάσεις που έχουν ως προαπαιτούμενο την εφαρμογή των μνημονίων.
  • Αποκλειστικά δημόσια και δωρεάν Υγεία και Παιδεία.

Υπάρχει διέξοδος για τον ελληνικό λαό: Αποδέσμευση από την ΕΕ με λαϊκή εξουσία, που θα προχωρήσει στη μονομερή διαγραφή του χρέους και στην κοινωνικοποίηση των μονοπωλίων, θα κάνει το λαό ιδιοκτήτη του πλούτου που παράγει και θα αξιοποιήσει όλες τις παραγωγικές δυνατότητες της χώρας.

ΔΗΠΑΚ ΑΕΙ, 10/05/2017

Για το νέο νόμο για την Ανώτατη Εκπαίδευση και Έρευνα και τη συνάντηση της ΠΟΣΔΕΠ, ΟΣΕΠ-ΤΕΙ και ΕΕΕ με την ηγεσία του Υπουργείου Παιδείας.

Η ανακοίνωση σε pdf εδώ.

Συναδέλφισσες/οι,
Η κυβέρνηση Σύριζα-ΑΝΕΛ επιχειρεί να επιταχύνει τις διαδικασίες προσαρμογής της Ανώτατης Εκπαίδευσης και της Έρευνας στα πλαίσια του «οδικού χάρτη» των μνημονίων, των οδηγιών του ΟΑΣΑ και της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Σύμφωνα με το Yπουργείο Παιδείας εντός του Μαΐου θα κατατεθεί νομοσχέδιο για την Ανώτατη Εκπαίδευση με στόχο να γίνει νόμος πριν από το καλοκαίρι.  Το υπό επεξεργασία νομοσχέδιο θα ρυθμίζει θέματα που αφορούν: α) θέματα διοίκησης των ΑΕΙ, β) ακαδημαϊκά θέματα και γ) θέματα οργάνωσης των μεταπτυχιακών και διδακτορικών σπουδών. Σε πρόσφατη συνάντηση της ηγεσίας του Υπουργείου παιδείας με τις ομοσπονδίες του ΔΕΠ σε ΑΕΙ (ΠΟΣΔΕΠ), ΑΤΕΙ (ΟΣΕΠ-ΤΕΙ) και της Ένωσης Ελλήνων Ερευνητών  (ΕΕΕ) στα Ερευνητικά Ινστιτούτα, το Yπουργείο Παιδείας ανακοίνωσε επίσης το σχεδιασμό του και για επικείμενο νομοσχέδιο που θα αφορά την οργάνωση και τη λειτουργεία των προπτυχιακών σπουδών καθώς και νόμο που θα καθορίζει ζητήματα αναμόρφωσης της μέσης εκπαίδευσης και ειδικότερα του νέου διετούς λυκείου.

Σύμφωνα με την κυβέρνηση, το προς κατάθεση νομοσχέδιο για την ΑΕ διαπνέεται, όπως άλλωστε και όλοι οι προηγούμενοι νόμοι, από παρόμοιες αξίες: τη διεύρυνση της «αυτονομίας» και της «αυτοδιοίκησης» των ιδρυμάτων, την «διαφάνεια», την «λογοδοσία», την «δημοκρατία», την «άμβλυνση των κοινωνικών αδικιών» κ.α. Όλα αυτά όμως δεν αποτελούν τίποτα άλλο από το επικοινωνιακό περίβλημα με το οποίο επιχειρείται να συσκοτιστούν οι συνέπειες της εμβάθυνσης των καπιταλιστικών αναδιαρθρώσεων στους χώρους της Ανώτατης Εκπαίδευσης και Έρευνας που θα επιφέρει ο νέος νόμος. Έτσι, μαζί με όλες τις προηγούμενες «αξίες», το υπό κατάρτιση νομοσχέδιο φέρνει τη θεσμοθέτηση των διδάκτρων στις μεταπτυχιακές σπουδές, εισάγει τη σαλαμοποίηση των πτυχίων και των τίτλων σπουδών, θεσμοθετεί την εκπροσώπηση των εμπορο-βιομηχανικών επιμελητηρίων σε συμβούλια χάραξης της «στρατηγικής» των ΑΕΙ σε περιφερειακό επίπεδο, θεσμοθετεί την μετατροπή των ΑΕΙ και των Ερευνητικών Ιδρυμάτων, σε επιχειρήσεις παροχής και εμπορίας εκπαιδευτικών και ερευνητικών προϊόντων για την εξασφάλιση ιδίων πόρων για τη λειτουργία τους, παγιώνει και ενισχύει τη συρρίκνωση της κρατικής χρηματοδότησης.

Η κυβέρνηση Σύριζα-ΑΝΕΛ με την ανακοίνωση των αξόνων που διέπουν το σχέδιο νόμου θεσμοθετεί το μοντέλο διοίκησης ενός ενιαίου χώρου Εκπαίδευσης και Έρευνας σε επιχειρηματικά πρότυπα πλήρως υποταγμένο στην υπηρεσία της καπιταλιστικής κερδοφορίας. Σε αυτή ακριβώς την κατεύθυνση βρίσκεται η θεσμοθέτηση των Περιφερειακών Ακαδημαϊκών Συμβουλίων Ανώτατης Εκπαίδευσης και Έρευνας (ΑΣΑΕΕ). Σε αυτά τα συμβούλια, σύμφωνα με τις διευκρινήσεις του Υπουργείου, Ιδρύματα με εκπροσώπους «μέλη ΔΕΠ/ΕΠ, ή ερευνητές της οικείας ή άλλης περιφέρειας ή και από το εξωτερικό» και εκπρόσωποι των Επιχειρηματικών Ομίλων, θα συμμετέχουν από κοινού στη «χάραξη στρατηγικής» των ΑΕΙ και των Ερευνητικών Ιδρυμάτων «σε περιφερειακό επίπεδο».  Είναι ξεκάθαρη η στόχευση της κυβέρνησης για πιο άμεση και ενεργό εμπλοκή των επιχειρήσεων στο χώρο της Ανώτατης Εκπαίδευσης και Έρευνας.

Η κυβέρνηση Σύριζα-ΑΝΕΛ προχωρά ακόμη ένα βήμα στη μετατροπή των πτυχίων σε συλλογές πιστωτικών μονάδων και δεξιοτήτων. Σε αυτή την κατεύθυνση βρίσκεται η πρόβλεψη ότι οι φοιτητές, επιπλέον των μαθημάτων του Τμήματος εισαγωγής τους, θα μπορούν να παρακολουθούν και να εξετάζονται στο 25% των μαθημάτων ενός άλλου συνεργαζόμενου Τμήματος, με «αντάλλαγμα» ένα επιπλέον πιστοποιητικό. Με το πρόσχημα, πως αυτή η πρόβλεψη αυτή θα «διευρύνει τους ακαδημαϊκούς ορίζοντες των φοιτητών», διαλύεται πλήρως ή ισοτιμία των πτυχίων, δημιουργούνται νέες κατηγορίες αποφοίτων, ο καθένας με το δικό του τίτλο σπουδών, εύκολη βορά στη ζούγκλα της «αγοράς εργασίας».

Με το πρόσχημα της «ομογενοποίησης» των Προγραμμάτων Μεταπτυχιακών Σπουδών (ΠΜΣ) εισάγονται ενιαίοι κανόνες για τα δίδακτρα (τέλη φοίτησης θα ονομάζονται στο νόμο), και για τα συνακόλουθα έσοδα των Πανεπιστημίων, καθώς και για το ύψος και την κατανομή των επιμισθίων στους Διδάσκοντες (μέλη ΔΕΠ, ΕΠ, Ερευνητές) που θα συμμετέχουν σε αυτά. Οι μεταπτυχιακές σπουδές, που τα τελευταία χρόνια έχουν μαζικοποιηθεί και θεωρούνται, λόγω της συνεχόμενης απαξίωσης των πτυχίων, ως ο αναγκαίος τίτλος σπουδών για την διεκδίκηση μιας θέσης εργασίας, ανάγονται πλέον και με το γράμμα του νόμου σε εμπορικά εκπαιδευτικά προϊόντα. Την ίδια στιγμή που οι νόμοι λειτουργίας της καπιταλιστικής οικονομίας έχουν βυθίσει τις λαϊκές οικογένειες στη φτώχεια, στην ανεργία, στη μετανάστευση η κυβέρνηση επιχειρεί να διαφημίσει κοινωνική ευαισθησία υποστηρίζοντας ότι μέρος των μεταπτυχιακών φοιτητών θα απαλλάσσονται από τα «τέλη φοίτησης» προκειμένου να εξασφαλισθεί η «ελεύθερη πρόσβαση των φοιτητών στα Π.Μ.Σ. ανεξάρτητα από την οικονομική τους κατάσταση»! Υποκρισία και εξαπάτηση σε όλο τους το μεγαλείο.

Η διαφημιζόμενη, ως στοιχείο κοινωνικής ευαισθησίας της κυβέρνησης, πρόβλεψη για  «απαλλαγή» μερίδας μεταπτυχιακών φοιτητών από τα δίδακτρα θα πρέπει, σύμφωνα με τους σχεδιασμούς του Υπουργείου, να συνοδεύεται «με παροχή επικουρίας, αποκλειστικά ακαδημαϊκού περιεχομένου, στο ίδρυμα». Παροχή δηλαδή, υποχρεωτικής απλήρωτης εργασίας ως «ισοδύναμο» των διδάκτρων! Το μέτρο αυτό θα διευρύνει, με το γράμμα του νόμου, την ελαστικοποίηση των εργασιακών σχέσεων στο σύνολο του προσωπικού στα Πανεπιστήμια. Οι τεράστιες ελλείψεις σε προσωπικό στις γραμματείες, τις βιβλιοθήκες, τα εργαστήρια, τη διδασκαλία θα επιχειρηθεί να καλυφθούν με απλήρωτη εργασία, συμπιέζοντας κατ’ αυτό τον τρόπο τα δικαιώματα του συνόλου των εργαζομένων, διευρύνοντας την εργασιακή ζούγκλα με μια ακόμη μορφή εργασιακής σχέσης.

Η ενημερωτική συνάντηση της ηγεσίας του Υπουργείου παιδείας με αντιπροσωπίες των διοικήσεων της ΠΟΣΔΕΠ, ΟΣΕΠ-ΤΕΙ και ΕΕΕ ανέδειξε επιπλέον και τη βαθύτατη σήψη του κυβερνητικού συνδικαλισμού. Οι ηγεσίες και των τριών ομοσπονδιών δήλωσαν τη συμφωνία τους στις κεντρικές κατευθυντήριες γραμμές του υπό κατάθεση νόμου αναμένοντας το πλήρες νομοσχέδιο για να τοποθετηθούν συνολικά. Τόσο η ΠΟΣΔΕΠ όσο και η ΟΣΕΠ-ΤΕΙ συμφώνησαν με τη δημιουργία των ΑΣΑΕΕ, της γενίκευσης των διδάκτρων στις μεταπτυχιακές σπουδές, εκφράζοντας ωστόσο ενστάσεις στην επιβολή «πλαφόν» στο ύψος των επιμισθίων που θα λαμβάνουν οι διδάσκοντες στα ΠΜΣ, καθώς και για την πρόβλεψη συγκεκριμένου ποσοστού φοιτητών που θα απαλλάσσονται από τα δίδακτρα διεκδικώντας μεγαλύτερη «αυτονομία» στα ιδρύματα για τις σχετικές ρυθμίσεις. Η ηγεσία του υπουργείου παιδείας, δεν έκρυψε τη χαρά της για τη συμφωνία στα κύρια και δήλωσε θετική σε συζήτηση για τα δευτερεύοντα! Οι ηγεσίες της ΠΟΣΔΕΠ και ΟΣΕΠ-ΤΕΙ διεκδικώντας μεγαλύτερο μερίδιο για το διδακτικό προσωπικό από τα δίδακτρα, ανάγοντάς το μάλιστα ως μέτρο αποκατάστασης των μισθολογικών περικοπών, βάζουν ταφόπλακα στις διεκδικήσεις για αποκατάσταση των μισθολογικών. Αποδεχόμενες επίσης το μοντέλο της αυτοχρηματοδότησης της Ανώτατης Εκπαίδευσης και Έρευνας στέλνουν στις καλένδες τη διεκδίκηση της αύξησης των κρατικών δαπανών για την παιδεία, τη φοιτητική μέριμνα, την έρευνα.

Η ΔΗΠΑΚ παρακολούθησε την ενημέρωση του Υπουργείου. Δήλωσε ότι με το νέο νόμο τα παιδιά των λαϊκών οικογενειών θα έρθουν αντιμέτωπα με νέους υψηλότερους ταξικούς φραγμούς στη μόρφωση. Οι άξονες του συγκεκριμένου νόμου θεσμοθετούν το Πανεπιστήμιο στα πρότυπα των επιχειρήσεων, υποτάσσουν τις σπουδές, την ανάπτυξη/εξέλιξη των επιστημών και της έρευνας στην καπιταλιστική κερδοφορία και τις αποξενώνουν από τις σύγχρονες πραγματικές λαϊκές ανάγκες. Το κίνημα στα ΑΕΙ και ΤΕΙ πρέπει να απορρίψει το σχέδιο νόμου, να καταδικάσει τον πρώην και νυν κυβερνητικό συνδικαλισμό. Μαζί με το φοιτητικό και σπουδαστικό κίνημα να διεκδικήσουν εκπαίδευση και έρευνα στην υπηρεσία του λαού και όχι των μονοπωλίων. 

ΔΗΠΑΚ ΑΕΙ, 5 Μαΐου 2017

Καλό ταξίδι Γιάννη

1239611681f1c9Η ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΚΙΝΗΣΗ ΑΕΙ, εκφράζει την θλίψη της για την απροσδόκητη και πρόωρη απώλεια του συναγωνιστή Γιάννη Τρυπαναγνωστόπουλου, καθηγητή στο Τμήμα Φυσικής του Πανεπιστήμιου Πατρών.

Ο Γιάννης με ευγένεια, ήθος και συνέπεια αγωνιζόταν από τις γραμμές της ΔΗΠΑΚ για την υπεράσπιση του Δημόσιου Δωρεάν Πανεπιστημίου, για το δικαίωμα του λαού στη μόρφωση, για πανεπιστημιακή έρευνα προσανατολισμένη στην εξυπηρέτηση των λαϊκών αναγκών.

Η ΔΗΠΑΚ εκφράζει τα συλλυπητήρια της στην οικογένεια του Γιάννη.

Η κηδεία του Γιάννη θα γίνει σήμερα 20/4 στις 4 το απόγευμα στον ιερό ναό Τριών Ιεραρχών του Πανεπιστημίου Πατρών και η ταφή θα γίνει στο Α’ Δημοτικό κοιμητήριο.

yantrip_blck_red

Το διαδίκτυο, μια νέα καθημερινότητα στη ζωή μας. Οι επιπτώσεις στη κοινωνία.

Το διαδίκτυο, μια νέα καθημερινότητα στη ζωή μας.  Οι επιπτώσεις στη κοινωνία.

του Γιάννη Μισσιρλή

Είμαι ένας χρήστης και όχι ένας ειδικός της πληροφορικής και της τεχνολογίας υπολογιστών.

Αποφάσισα να ασχοληθώ πιο επιστάμενα με το θέμα, με αφορμή ένα βιβλίο που μου δώρισε ο γιος μου, της συγγραφέα  Dr. Mary Aiken «THE CYBER EFFECT», σε ελεύθερη μετάφραση ΟΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΟΥ ΚΥΒΕΡΝΟΧΩΡΟΥ (2016 ).

Το πρώτο πράγμα που κάνω μπαίνοντας το πρωί στο γραφείο μου είναι να «ανοίξω» τον υπολογιστή μου. Θα διαβάσω (και θα απαντήσω η θα πετάξω στα σκουπίδια) την αλληλογραφία μου, θα διαβάσω τις εφημερίδες μου, θα δω τον καιρό, και ανάλογα με την περίπτωση, θα κλείσω θέσεις σε αεροπλάνα, θα αγοράσω εισιτήρια, θα κλείσω δωμάτια ξενοδοχείων, θα παραγγείλω ένα παιχνίδι για την εγγονή μου, θα μεταφέρω φωτογραφίες που «τράβηξα», θα «κατεβάσω» ταινίες, θα ακούσω μουσική, θα δω ταινίες η βίντεο σχετικά με τη δουλειά μου, θα διαβάσω απόψεις σε ηλεκτρονικές εφημερίδες η σε blogs…και θα δουλέψω, δηλαδή θα φτιάξω τις διαλέξεις μου με απλή δακτυλογράφηση η με δημιουργία διαφανειών, βίντεο κλπ.

Α, ξέχασα, θα μιλήσω με τα παιδιά μου και φίλους μέσω σκαιπ, θα πληρώσω τους λογαριασμούς μου ηλεκτρονικά.

Αυτό σημαίνει κατά μέσο ορό, 8-9 ώρες από τις 12 που βρίσκομαι στο γραφείο, είμαι μπροστά στην οθόνη του υπολογιστή μου, Δευτερά ως Παρασκευή.

Σημειωτέων ότι δεν είμαι στα FACEBOOK, TWITTER, LINKEDLN, INSTAGRAM, WhatsApp, δεν έχω δική μου ιστοσελίδα, δεν συνομιλώ με κάποιο ΒΟΤ, και δεν έχω σύνδεση διαδικτύου στο σπίτι μου. Με αλλά λογία ανήκω στην κατηγορία των εργαζομένων που έχει γίνει απαραίτητη για τη δουλειά τους η χρήση του υπολογιστή, προσπαθώ να δικτυώνομαι ηλεκτρονικά το ελάχιστο δυνατόν, και παρ. ολ’ αυτά, περίπου 50 ώρες τη βδομάδα είμαι «καλωδιωμένος».

Η γενιά μου μεγάλωσε με ομαδικά κυρίως παιχνίδια στο δρόμο η στην αλάνα, με καραγκιόζη, ραδιόφωνο και για τους τυχερούς θέατρο για διασκέδαση, με βιβλία και αριθμομηχανές στο σχολείο και στο Πανεπιστήμιο. Μετά ήρθαν η τηλεόραση, οι πρώτοι υπολογιστές που αντικατέστησαν τις γραφομηχανές, το διαδίκτυο, οι προσωπικοί /φορητοί υπολογιστές, τα ταμπλέτας, τα έξυπνα κινητά.

Τα παιδιά σήμερα έχουν γίνει «ένα» με τις οθόνες (τηλεόραση, υπολογιστή, ταμπλέτα, κινητό).  Η έκταση του φαινομένου αυτού είναι τόσο μεγάλη, παγκοσμίως, έτσι που οι οποίες συνέπειες από την καθημερινή χρήση, και μάλιστα από τη νηπιακή ηλικία, να έχουν μελετηθεί ελάχιστα, μιας και η ταχύτητα εξέλιξης του «φαινομένου» είναι ασύλληπτη.

Ας τα πάρουμε όμως τα πράγματα από την αρχή, και ας αρχίσουμε με κάποιους ορισμούς.

Διαδίκτυο ( ιντερνέτ) . Η έννοια του διαδικτύου βασίζεται στην τηλεπικοινωνιακή (ενσύρματη-ασύρματη) υποδομή που συνδέει δίκτυα υπολογιστών με αλλά δίκτυα. Ξεκίνησε τα βήματα του στο στρατό των ΗΠΑ το 1969 ως  ARPAnet για διασύνδεση του Υπουργείου τους με διάφορα ερευνητικά κέντρα, μετά προσχωρήσαν και άλλα κέντρα από άλλες χώρες, διαμορφώθηκε ένας ομοιόμορφος τρόπος διασύνδεσης ανόμοιων δικτυών με το Internet Protocol ( IP ).  Οι διάφορες διευθύνσεις ΙΡ δίνονται από μια σειρά διεθνών οργανισμών, αλλά δεν υπάρχει ένας συγκεκριμένος οργανισμός να ελέγχει ολόκληρο το διαδίκτυο. Υπάρχουν βέβαια απομονωμένα διαδίκτυα (στρατιωτικά  κ.α.) όπως και το ονομαζόμενο σκοτεινό διαδίκτυο ( darknet) , στο οποίο θα αναφερθούμε αργότερα.

Παγκόσμιος Ιστός ( world wide web, www.). Δεν είναι συνώνυμο του διαδικτύου. Μπορεί να ορισθεί ως ένας τρόπος για να έχει κάποιος πρόσβαση σε πληροφορίες που βρίσκονται αποθηκευμένες σε διάφορους υπολογιστές του διαδικτύου. Ο ιστός αυτός έχει διάφορες ιστοσελίδες ( webpages), (το 1993 υπήρχε μόνο μια, ενώ το 2016 πάνω από 1 δισεκατομμύριο). Για να προηγηθεί κάποιος (σερφάρει, στα ελληνικά) χρειάζεται ένα πρόγραμμα-λογισμικό, ένας περιηγητής ιστοσελίδων (browser), όπως είναι οι  Explorer, Safari, Chrome κ.α.

Ηλεκτρονικό ταχυδρομείο (email)

Κοινωνικά Δίκτυα ( Facebook…)

Ηλεκτρονικό Εμπόριο (ecommerce) . Στην Ελλάδα το 2015 ο σχετικός τζίρος ήταν 4.5 δις, στην Ευρώπη 500 δις, και παγκοσμίως  1.6 τρις με πρόβλεψη 2.5 τρις το 2018!

Σήμερα, είναι πανεύκολο να έχει κάποιος πρόσβαση στον παγκόσμιο ιστό πληροφοριών. Αρκεί να έχεις μια κατάλληλη συσκευή (π.χ. υπολογιστή και μόντεμ) για να συνδεθείς στο διαδίκτυο. Και βέβαια να πληρώνεις στην εταιρεία που σου προσφέρει τη δυνατότητα πρόσβασης.

Στην παγκόσμια αγορά υπάρχουν μεγάλες εταιρείες, όπως π.χ. η ΑΚΑΜΑΙ που έχει πελάτες όπως οι Apple, Facebook, eBay, Google,

Digital River ( games, Samsung, Microsoft…), MindGeek ( πορνό),  Jasper ( internet of things: Amazon, GM, Nissan, Ford, VW, connected vending machines of Coca-Cola) κλπ.κλπ.

Ασφάλεια στο διαδίκτυο κυκλοφορούν πολλά κακόβουλα προγράμματα (προβλήματα στα αρχεία του υπολογιστή), ανεπιθύμητα (spam mail) μηνύματα (διαφημίσεις κλπ.), κλοπή προσωπικών δεδομένων (Phishing) κλπ.

Αφού λοιπόν το διαδίκτυο έχει μπει για τα καλά στη ζωή μας (μέσα στο 2016 υπήρχαν 3.5 δισεκατομμύρια χρήστες ) είναι χρήσιμο να ερευνήσουμε, να σκεφτούμε, να αποφασίσουμε πως, ποσό και για τι να συνδεόμαστε με αυτό.

Εάν τέτοιο εγχείρημα είναι αρκετά δύσκολο για αντικειμενικούς λογούς. Π.χ. οι αλλαγές στην τεχνολογία που κατασκευάζει κινητά, οθόνες, υπολογιστές, και, κυρίως, συστήματα διασύνδεσης  και εφαρμογών είναι τόσο γρήγορες, που ένας σοβαρός σχεδιασμός μελέτης/ερευνάς χάνει την επικαιρότητα του πριν καλά-καλά τελειώσει. Κυρίως όμως οι δυσκολίες αναδύονται από την ιδιά τη βιομηχανία που συνδέεται με τα διαδίκτυο και τα σχετικά λογισμικά. Οι ανταγωνισμοί μεταξύ τους, τα τεράστια κέρδη που αποκομίζουν, η έλλειψη (αδυναμία?) κοινωνικού ελέγχου, τους έχουν προσδώσει τέτοια δύναμη και εξουσία που δεν θα διακύβευαν αυτή τους την προνομιακή θέση με χρηματοδότηση η ενίσχυση ερευνών που πιθανώς να κατέληγαν σε συμπεράσματα που θα στρεφόταν εναντίον τους.

Ξεκινώντας να αναφέρουμε ότι η εξέλιξη του ανθρωπίνου οργανισμού ήταν μια αργή διαδικασία, που επηρεάστηκε βέβαια από τις περιβαλλοντικές συνθήκες, στις οποίες βρέθηκαν οι πρώτοι άνθρωποι (homo sapiens, περίπου 300-100.000 χρονιά πριν, με εγκέφαλο περί τα 1400 κ.ε.). Στους ιστορικούς χρόνους, μερικές χιλιάδες χρονιά δηλαδή πριν από σήμερα, υπήρξαν εξελίξεις που βοήθησαν την ανάπτυξη του εγκέφαλου για συνθετότερες νοητικές λειτουργίες, για δημιουργία γνωσιακού υποβάθρου (cognition), συγχρόνων γλωσσών, συναισθημάτων, αφαιρετικής ικανότητας κλπ.κλπ. Με, και βέβαια μετά, το Διαφωτισμό, 350 χρονιά πριν, οι νέες επιστήμες και οι σχετικές εφαρμογές τους (Τεχνολογία) προχωρούσαν με ρυθμούς τέτοιους που ο ανθρώπινος εγκέφαλος μπορούσε να προσαρμοστεί, να κατανοήσει δηλαδή τη νέα γνώση, αν του δινόταν η ευκαιρία μάθησης (σχολεία κλπ.).

Ενώ λοιπόν η περιπέτεια της ανθρώπινης ύπαρξης στον πλανήτη μας συνεχίζεται με τα σκαμπανεβάσματα της, που καθορίζονται από τις κυρίαρχες κάθε φορά αντιλήψεις των κυρίαρχων κοινωνικών σχηματισμών, και που πολλές φορές έχει φτάσει κοντά στην πλήρη καταστροφή (πυρηνικό ολοκαύτωμα, υπερθέρμανση του πλανήτη, καταστροφικοί πόλεμοι και εξάπλωση ασθενειών κλπ.), τα τελευταία μόλις 30 χρονιά, ούτε μια γενιά δηλαδή, εμφανίστηκε κάτι πρωτόγνωρο όσον αφορά στην επίδραση του σε ατομικό η συλλογικό επίπεδο. Το διαδίκτυο.

Οι ταχύτητες εξέλιξης των σχετικών τεχνολογιών και οι ταχύτητες διείσδυσης τους στον κοινωνικό ιστό είναι ασύλληπτες, πρωτόγνωρες, και σχεδόν αδύνατον να εκτιμηθεί το αποτύπωμα τους. Όμως μερικά ευρήματα είναι αρκετά ανησυχητικά και χρειάζεται εγρήγορση από όλους μας.

Π.χ. ας δούμε κάποια στοιχεία σχετικά με την ανάπτυξη του εγκέφαλου των βρεφών. Όταν γεννηθεί κάποιο μωρόν ο εγκέφαλος του ζυγίζει περίπου 330 γραμμάρια (μ. ρο.). Όταν γίνει 2 ετών το βρέφος/παιδί έχει εγκέφαλο που ζυγίζει 1000 γραμμάρια. Στο χρονικό αυτό διάστημα δημιουργούνται 700 νέες νευρωσικές συνδέσεις κάθε δευτερόλεπτο! Κάθε εγκεφαλικό νεύρο κατά τη γέννηση έχει περίπου 2500 συνάψεις (δηλαδή τις συνδέσεις του με αλλά νευρά, ώστε να μεταδίδονται τα διάφορα σήματα (ερεθίσματα)). Στην ηλικία των 3 ετών, το κάθε νεύρο έχει περίπου 15.000 συνάψεις. Με το πέρασμα του χρόνου, ο ρυθμός δημιουργίας νέων συνάψεων μειώνεται, όπως και ο συνολικός αριθμός τους, αλλά οι παραμένουσες συνάψεις γίνονται πιο αποτελεσματικές στη λειτουργικότητα τους. Στο διάστημα μέχρι τα 3 χρονιά τους το πως θα δημιουργηθούν αυτές οι συνάψεις είναι το κλειδί για την ανάπτυξη λειτουργιών όπως η ακοή, το λεξιλόγιο και οι γνωστικές ικανότητες. Βασισμένοι σε αυτήν τη γνώση κάποιοι μυρίστηκαν αμέσως την οσμή του γρήγορου και εύκολου κέρδους. Το 1997 έφτιαξαν ένα βίντεο, με το όνομα Baby Einstein, για βρέφη και παιδιά έως 2 ετών, που περιείχε καρτούν, μουσική, λέξεις από διάφορες γλώσσες κλπ. Σε 3 χρονιά απέφερε 25 εκ $. Μπήκαν στο «παιχνίδι» και η Disney, Brainy Baby. Το 2006 ξεκίνησαν τα παράπονα, δικαστήρια, αποζημιώσεις, μιας και φάνηκε ότι όχι μόνο δεν δημιουργήθηκαν Αινσταινιδες αλλά και καθυστέρησε η ομιλία πολλών παιδιών. Η γκάμα των εφαρμογών (apps) για μωράς συνεχίζεται, ιδιαίτερα στις ΗΠΑ, παρ’ ότι η Αμερικανική Ακαδημία Παιδιατρικής (ΑΑΠ) συμβουλεύει να μην έρχονται σε επαφή με οθόνες, ούτε καν τηλεόραση, βρέφη και παιδιά μέχρι 2 ετών.

Το μεγάλωμα των βρεφών, ώστε στον εγκέφαλο τους να αναπτυχθούν με τον καλλίτερο δυνατό τρόπο οι σωστές συνάψεις για την περαιτέρω ανάπτυξη του στην υπόλοιπη ζωή του, απαιτεί την κατάλληλη αντιμετώπιση. Αλώστε κάθε βρέφος είναι ένα ξεχωριστό άτομο και η όλη του ανάπτυξη, ιδιαίτερα ο εγκέφαλος του, εξαρτάται από συνδυασμό γενετικών προδιαθέσεων και περιβαλλοντικών ερεθισμάτων. Το κάθε βρέφος χρειάζεται να του μιλήσουμε, να το γαργαλήσουμε, να το χαϊδέψουμε, να παίξουμε μαζί του. Χρειάζεται το βλέμμα της μάνας, του πατερά η οποίου αλλού το μεγαλώνει για να αναπτυχθεί η συναισθηματική του επαφή. Τα βρέφη «τρέφονται» με τις εκφράσεις στο πρόσωπο των γονιών του, με την ηρεμεί αποδοχή τους, την αγάπη και δέουσα προσοχή, ακόμα και με κάποια παροδική δυσφορία. Όταν μπαμπαλιζουν, κάνουν φαταούλες η γκριμάτσες περιμένουν ανταπόκριση από το γονιό. Η απόκριση αυτή, η αποδοχή εγγράφεται στις συνάψεις για ενίσχυση του συναισθηματικού υποβάθρου τους. Παλιότερα, όταν η μανά τάιζε το μωρόν της η οπτική επαφή μαζί του, το αλληλοκοίταγμα, ήταν άμεσο συστατικό στην όλη διαδικασία. Άντε να υπήρχε και κάποια μουσική η ραδιόφωνο τριγύρω. Στις μέρες μας όμως, με τα τόσα μικρά σε μέγεθος και ευ μετακινούμενα διαδικτυακά μέσα, κινητά, ταμπλέτας κλπ.  φαίνεται ότι το βρέφος τα έχει αυτά ως αντίπαλους στην προσπάθεια του να επικοινωνήσει με τη ματιά της μητέρας του. Σε μελέτη του 2014 στο περιοδικό Pediatrics το 75% των νεαρών μαμάδων έκανε χρήση τέτοιων συσκευών κατά τη διάρκεια του ταΐσματος, και στο 1/3 των περιπτώσεων η χρήση ήταν αδιάκοπη!

Πλέον, η χρήση των πολυμέσων και του διαδικτύου είναι τόσο διαδεδομένη στους χώρους εργασίας, που με την επιστροφή στο σπίτι η ανάγκη ενημέρωσης στα κοινωνικά δίκτυα, στο κινητό κλπ., «κλέβει» χρόνο από την επαφή των γονιών με τα παιδιά τους με πολλαπλασίαζες αρνητικές συνέπειες. Μελέτη του 2015 βρήκε ότι οι Αμερικανοί ελέγχουν τα κινητά τους 8 δισεκατομμύρια φορές τη μέρα. Άλλη μελέτη έδειξε ότι ο μέσος ενήλικας με κινητό συνδεδεμένο στο διαδίκτυο ελέγχει το κινητό τουλάχιστον 200 φορές τη μέρα! Και όσον αφορά στα βρέφη και στα μικρά παιδιά, η αναφορά της ΑΑΠ το 2011 σημειώνει ότι το 100% των παιδιών κάτω των 2 χρονών παρακολουθεί 1-2 ώρες τα «τηλε-μεσα» κάθε μέρα, ενώ το 14% πάνω από 2 ώρες τη μέρα. Άλλη μελέτη (2009) αναφέρει ότι το 40% παιδιών κάτω από 2 έτη ζουν σε σπίτια οπού η τηλεόραση είναι ανοιχτή όλη τη μέρα!

Τι σημαίνουν όλα αυτά (νούμερα, στατιστικές κλπ.)? Σημαίνουν ότι, σύμφωνα με αρκετές μελέτες (ένας γνωστός ερευνητής στην περιοχή αυτή είναι ο καθ’. του Παν. Washington, Seattle, Dimitris Christakis) τηλεθέαση σε πολύ μικρές ηλικίες μπορεί να οδηγήσει σε προβλήματα γλωσσικής ανάπτυξης, προσοχής και γνωστικής ανάπτυξης αργότερα, στη σχολική ηλικία. Κι αυτό γιατί η υπερδιέγερση του εγκέφαλου με τη γρήγορη εναλλαγή εικόνων π.χ. σε πολύ μικρή ηλικία δημιουργεί νευρωσικά δίκτυα που αναμένουν αυτήν την κατάσταση και αργότερα. Όμως στον πραγματικό κόσμο, στο σχολείο π.χ., η εναλλαγή των εικόνων δεν είναι τόσο γρήγορη με συνέπεια να «βαριέται» ο εγκέφαλος, να αποσπάται η προσοχή του παιδιού. Μάλιστα στο δείγμα των παιδιών που οι γονείς έπαιζαν μαζί τους παραδοσιακά παιχνίδια, τους μιλούσαν, τραγουδούσαν η τους διάβαζαν, ο κίνδυνος διάσπασης της προσοχής αργότερα ήταν πολύ μειωμένος.

Τίποτα δεν αντικαθιστά την επαφή, επικοινωνία, ενασχόληση κατά το μεγάλωμα του βρέφους από την ενεργό συμμετοχή των γονιών και ιδιαίτερα της μάνας στην μετέπειτα φυσιολογική ανάπτυξη του παιδιού. Αν τώρα κάποιος επισημάνει ότι η πραγματικότητα σήμερα έχει αλλάξει και το διαδίκτυο, ο κυβερνοχώρος έχει μπει για τα καλά στη ζωή μας, και ότι υπάρχουν καλά μελετημένα προγράμματα (applications, apps.) που μπορεί να βοηθήσουν στην ανάπτυξη του εγκέφαλου του παιδιού κάτω των 3 ετών, η συμβουλή που δίνεται είναι να συμμετέχει πάντα ο γονιός σε αυτή τη διαδικασία. Όλα σχεδόν αυτά τα προγράμματα-εφαρμογές έχουν αναπτυχθεί με σκοπό να πουλήσουν, με σκοπό το κέρδος, μιας και η «αγορά» είναι τεράστια. Όμως οι οποίες επιπτώσεις τους, όπως προείχαμε έχουν μελετηθεί ελάχιστα. Και, όπως λέει ο καθ’. Χρηστάκης, το καλλίτερο app του κόσμου δεν μπορεί να βοηθήσει αν το μικρό παιδί αφεθεί μόνο του.

Ο κυβερνοχώρος, λέει η καθηγ. M. Aiken, δεν είναι απλά ένα μέσον «συναλλαγής» για πράγματα όπως π.χ. να κάνουμε ένα τηλεφώνημα η να δούμε παθητικά ένα τηλεοπτικό πρόγραμμα. Είναι ένας πολύ δια δραστικός χώρος, ένας χώρος στον οποίο βυθιζόμαστε και «ξεχνιόμαστε», πολύ ελκυστικός στους ανθρώπους. Υπάρχουν δισεκατομμύρια άνθρωποι συνδεδεμένοι, υπάρχουν κοινωνικά δίκτυα, φορά, ιστοσελίδες και blogs έτσι που ο διαδικτυακός μας περίγυρος είναι/γίνεται πολύ μεγαλύτερος από τον πραγματικό μας. Με τόσους παραπάνω «φίλους» και επαφές, είναι σημαντικό να κατανοήσουμε την ανθρώπινη συμπεριφορά, και πως αυτή αλλάζει on line. Τα ένστικτα μας έχουν εξελιχθεί για να διαχειριζόμαστε τις οποίες καταστάσεις πρόσωπο-με-πρόσωπο! Όμως στον κυβερνοχώρο θα συναντήσουμε πολύ μεγαλύτερη ποικιλία συμπεριφορών με τις οποίες δεν είχαμε έρθει σε επαφή πρωτύτερα. Τα ένστικτα μας δεν είναι «εξοπλισμένα» για όλες τις νέες επαφές που θα συναντήσουμε.

Η τεχνολογία του κυβερνοχώρου, όπως άλλες τεχνολογίες στο παρελθόν, δεν είναι εξ ορισμού καλές η κακές. Όφελος η ζημιά προκύπτει από το πως/γιατί χρησιμοποιείται. Η βαθιά γνώση των λεπτομερειών και των δυνατοτήτων της κάθε τεχνολογίας είναι απαραίτητη προϋπόθεση για να κρίνουμε πως και πόσο θα τη χρησιμοποιήσουμε.

Και είναι πλέον προφανές για τον κάθε καλόπιστο άνθρωπο ότι στις κοινωνίες που υπάρχουν σήμερα, τον 21ο αιώνα, οποίο χαρακτηρισμό και να δώσουμε ( δημοκρατία, αυταρχικό καθεστώς, καπιταλιστικές σχέσεις, σοσιαλδημοκρατία κλπ.) υπάρχουν λίγοι εξουσιαστές και μεγάλες μάζες εξουσιαζόμενων. Εκτός από την ωμή βία επιβολής εξουσιαστικών σχέσεων υπάρχουν και «λεπτότεροι» τρόποι επιβολής της. Η γνώση της ανθρώπινης συμπεριφοράς και το επιστημονικό υπόβαθρο χειραγώγησης της είναι στην υπηρεσία της κάθε εξουσίας, που σκοπό έχει τη μαζική καθυπόταξη του μαζικού λαϊκού στοιχείου. Γη αυτό και η διαμόρφωση σχολικών προγραμμάτων, επιλεκτική ενίσχυση πολιτιστικών μοντέλων, επηρεασμός μαζικών μέσων ενημέρωσης, υποστήριξη επιλεγμένων ερευνητικών και τεχνολογικών κατευθύνσεων, όσο και αν «ντύνονται» με ουδετερότητα, ελεύθερη πρόσβαση η επιλογή αποσκοπούν στην, εν τελεί, χειραγώγηση και διατήρηση των σχέσεων εξουσίας. Η εποχή του διαδικτύου και του κυβερνοχώρου αποδεικνύεται ως «χρυσή εποχή» για το σκοπό αυτό. Και μάλιστα με τη συναίνεση των εξουσιαζόμενων, με την ικανοποίηση τους!

Μια παρατήρηση είναι απαραίτητη εδώ. Όλοι ξέρουμε ότι η ζωή εξελίσσεται μέσα από τις αντιφάσεις της. Με την αναγκαία σύνθεση των αντίθετων (τάσεων, ροπών, καταστάσεων κλπ.). Η ζωή είναι διαλεκτική! Κάθε νεωτερισμός που εισάγεται σε μίαν κοινωνία αντιμετωπίζεται με δέος, θαυμασμό, φόβο, καχυποψία, ανάλογα με τη διαφαινόμενη σχέση του καθένα με το νεωτερισμό η τις συνέπειες εισαγωγής του νεωτερισμού στη ζωή του. Θυμάστε το κίνημα των Λουδιτών?  Στις αρχές του 19ου αιώνα, ξεκινώντας στο Νοτινχαμ της Αγγλίας, οι εργάτες υφαντουργίας έσπαγαν τις μηχανές στα εργοστάσια, γιατί έχαναν τη δουλειά τους. Η βιομηχανική επανάσταση που με την ατμομηχανή και αργότερα τις ηλεκτρικές μηχανές μπορούσε να διευκολύνει την εργασία, και μάλιστα την επικίνδυνη εργασία, από «φίλια δύναμη» χαρακτηρίστηκε εχθρός. Γιατί? Μα γιατί ήταν ιδιοκτησία των Άγγλων βιομήχανων, που με σκοπό το κέρδος, έδιωξαν τους τεχνίτες και τους αντικατέστησαν με λιγότερο και χαμηλόμισθο προσωπικό. Παρόμοιες ιστορίες σε σχέση με την πυρίτιδα ( βοήθεια στα ορυχεία η σκοτωμοί) κλπ. κλπ. Για το θέμα μας, το διαδίκτυο και τον κυβερνοχώρο, ισχύουν τα ιδιά και ίσως σε μεγαλύτερο βαθμό.

Ασφαλώς το διαδίκτυο έχει πολλά πλεονεκτήματα. Είναι ευκολά προσβασιμο, μπορείς να συνδεθείς και να επικοινωνήσεις με φίλους/συγγενείς σε μάκρυνα μέρη, να μοιραστείς μαζί τους όμορφες στιγμές από την οικογενειακή/κοινωνική ζωή σου. Υπάρχουν ενδιαφέροντα ντοκιμαντέρ, εκπαιδευτικά προγράμματα για μαθητές, ειδήσεις και πληροφορίες δημοσιευμένες σε κάθε είδους περιοδικά, εφημερίδες. Υπάρχει  μουσική, ψηφιοποιημένα εκθέματα μουσείων κλπ.κλπ. Ακριβώς όμως επειδή είναι πολύ εύκολο και πρακτικά ανεξέλεγκτο το τι θα αναρτηθεί στο διαδίκτυο οι κίνδυνοι που ελλοχεύουν είναι άμεσοι, πάμπολλοι και πολλές φορές ενδεδυμένοι με παραπλανητικό μανδύα. Ποιος γονιός δεν θα ανησυχούσε αν ήξερε ότι με ένα απλό κλικ στο πληκτρολόγιο του υπολογιστή του παιδιού του μπορεί να εμφανιστεί στην οθόνη του περιεχόμενο με σκηνές βίας, πορνογραφίας, ρατσιστικού περιεχομένου, τζόγου κοκ? Ποιος δεν έχει ακούσει για αμπολές περιπτώσεις εκβιασμών νεαρών κοριτσιών η αγοριών από «επαγγελματίες» εκβιαστές, αλλά και από ομάδες συμμαθητών, και  που αρκετές καταλήγουν  σε αυτοκτονίες? Είναι επομένως απαραίτητο από πολύ μικρή ηλικία τα παιδιά μας, όταν βρεθούν μπροστά σε δια δραστική οθόνη, να μην είναι μονά τους. Από τη νηπιακή ηλικία χρειάζονται το γονιό (τον ενημερωμένο γονιό!) διπλά τους για να καθοδηγηθούν, να μάθουν, να εμπιστευθούν πως να πορευτούν στους δαιδαλώδεις δρόμους/μονοπάτια του διαδικτύου. Κι αυτό να γίνεται με μετρό, να είναι συμπληρωματικό και όχι αποκλειστικό στις σχολικές και εξωσχολικές δραστηριότητες των παιδιών. Ο πατέρας της κυβερνοψυχολογιας John Suler έχει πει «δεν θα πηγαίνατε τα παιδιά σας και θα τα αφήνατε μονά τους στο κέντρο της Ν.Υ. Κι όμως αυτό κάνετε όταν τα αφήνετε μονά τους στον κυβερνοχώρο».

Οι περισσότεροι αν όχι όλοι γνωρίζουμε από την εμπειρία μας, και οι παιδοψυχολόγοι γνωρίζουν αρτιότερα ασφαλώς, ποσό προσεκτικά και τρυφερά οφείλουμε να αντιμετωπίζουμε τα παιδιά σε νεαρή ηλικία, ειδικά στις ηλικίες 4-12 ετών. Τότε που έχουν έμφυτη την περιέργεια και κατά συνέπεια την τάση να ανακαλύπτουν. Και αν οι κίνδυνοι στην πραγματική ζωή είναι αρκετοί και χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή, σκεφτείτε τι γίνεται στον κυβερνοχώρο. Πρόσφατη μελέτη του 2015 διαπιστώνει ότι τα περισσότερα Αμερικανόπουλα αποκτούν το πρώτο τους κινητό στην ηλικία των 6 ετών, πριν ακόμα αποκτήσουν την ικανότητα λογικών συνειρμών για την κατανόηση του περιβάλλοντος κόσμου. Και κυριολεκτικά «εκσφενδονίζονται» στον κυβερνοχώρο πριν καλά-καλά καταλάβουν που βρίσκονται. Το πως θα επηρεαστεί η ανάπτυξη τους (φυσική, γνωστική, συναισθηματική) είναι, σχεδόν παντελώς, άγνωστο.

Εδώ χρειάζεται να επισημανθεί ότι ορισμένες παράμετροι της χρήσης του διαδικτύου έχουν ήδη αρχίζει να μελετώνται και κάποια συμπεράσματα βγαίνουν δειλά-δειλά. Μια τέτοια παράμετρος είναι η ανωνυμία (μάλλον υποτιθέμενη) όταν είσαι συνδεδεμένος. Δημιουργείται αίσθηση λες και είσαι ένας αόρατος σούπερμαν. Πιο σημαντικό είναι ότι υποδαυλίζει και αίρει τις έμφυτες αναστολές του συνδεδεμένου με απρόβλεπτες συνέπειες. Μελέτες επιβεβαιώνουν ότι οι άνθρωποι εμπιστεύονται ευκολότερα άλλους που «συναντούν» στο διαδίκτυο, και δίνουν προσωπικές πληροφορίες ευκολότερα.

Αυτή και άλλες παράμετροι που αφορούν στην ανθρώπινη συμπεριφορά, όπως η παρορμητικότητα, ο ψυχαναγκασμός σε συνδυασμό με τη θεωρία σημάτων χρησιμοποιούνται στο σχεδιασμό των νέων συσκευών για χρήση στο διαδίκτυο, αλλά και σε λογισμικά επικοινωνίας. Η θεωρία σημάτων, που ξεκίνησε από παρατηρήσεις στη συμπεριφορά ζωών, αναφέρεται στη χρήση οπτικών, ακουστικών, χημικών αλλά και σημάτων αφής για επικοινωνιακούς σκοπούς και για προσέλκυση ποθητών προσώπων η αντικειμένων. Έτσι το μέγεθος, τα χρώματα, οι ήχοι ειδοποίησης, τα φωτεινά σήματα, οι δονήσεις, και σε λίγο (ήδη σχεδιάζονται!) η έκκληση φερόμενων (χημικές ουσίες που εκκρίνει ο οργανισμός για να προσελκύσει) χρησιμοποιούνται σχεδιασμένα για να ανατρέχουμε συχνά στα κινητά, ταμπλέτας, υπολογιστές κλπ. Σε ένα άρθρο της  Eva Ritvo «Facebook and your Brain» αναφέρεται ότι η δικτύωση στα κοινωνικά δίκτυα προκαλεί την έκλυση μεγάλης δόσης ντοπαμινης, όπως και βοηθάει στην καταπολέμηση της αίσθησης της μοναξιάς. Ντοπαμινη είναι μια οργανική χημική ουσία που εκλύεται στον εγκέφαλο για να ελέγχει κινητικότητα και συναισθηματικές αποκρίσεις  αλλά και σχετίζεται με την αίσθηση της ευχαρίστησης/ικανοποίησης. Η ποσότητα που εκλύεται μπορεί να εκληφθεί και ως ένδειξη του σχετικού εθισμού. Ο νευροεπιστημονας Jaak Panksepp ορίζει τον εθισμό ως μια υπέρμετρη μορφή αναζήτησης. Κατ’ αυτόν, στον εθισμένο που αποζητάει τη «δόση» του ναρκωτικού του, η του αλκοόλ, η μιας αναζήτησης στο Google προκαλείται έκλυση ντοπαμινης που τον κρατά σε συνεχή υπερδιέγερση και αναμονή.

Στις μέρες μας υπάρχουν πολλές πλέον αναφορές για το φαινόμενο που αποκαλείται εθισμός στο διαδίκτυο. Τα νούμερα είναι ανησυχητικά, 10-15% των εφήβων σε Κίνα και Κορέα έχουν χαρακτηριστεί ως εθισμένοι στο διαδίκτυο, ενώ μελέτη του 2014 σε 7 ευρωπαϊκές χώρες διαπίστωσε ότι 14% από τις 13000 των εφήβων διαγνωστήκαν με δυσλειτουργική διαδικτυακή συμπεριφορά, με συνεπακόλουθα προβλήματα στο σπίτι, στο σχολείο η γενικότερα. Μια άλλη κατηγορία εθισμού είναι η ψυχαναγκαστική τάση για ψώνια στο διαδίκτυο. Ο κολοσσός πωλήσεων eBay είχε 162 εκατό. ενεργούς χρήστες το τελευταίο τρίμηνο του 2015. Όπως συμβαίνει εδώ και καιρό με τις μεγάλες πολυεθνικές (και όχι μόνο) για να «διασκεδάσουν τις εντυπώσεις» και να δείξουν κοινωνική ευαισθησία η e-Bay δημιούργησε ένα blog για τον εθισμό στα ψώνια με το όνομα Retail Therapy Syndrome. Άλλος εθισμός είναι ο σχετιζόμενος με τα διαδικτυακά παιχνίδια. Αναφορές για νέους που παίζοντας ασταμάτητα έπαθαν θρομβώσεις, για οικογένειές που ξέχασαν τα νήπια τους, κάποια πέθαναν από ασιτία, κ.α. σχετικά γεγονότα είναι καθημερινό φαινόμενο. Η βιομηχανία διαδικτυακών παιχνιδιών έχει τζίρο 66 δισεκ. $ ετησίως. Εάν από αυτά το World of Warcraft έχει σχεδιαστεί έτσι ώστε οι παίχτες να βρίσκονται σε ένα περιβάλλον οπού θα παίζουν όσο το δυνατόν περισσότερο. Το παιχνίδι δεν έχει «τέλος». Ενώ π.χ. στα πραγματικά παιχνίδια, ποδόσφαιρο η μπασκετμπολ η φυσική εξέλιξη τους είναι τέτοια που οι παίχτες κουράζονται προς το τέλος τους, αρά στο παιχνίδι μειώνεται ο ρυθμός του, οπ παιχνίδι εξελίσσεται με μικρότερο βαθμό δυσκολίας. Το αντίθετο γίνεται με τα περισσότερα διαδικτυακά παιχνίδια! Παίζεις περισσότερο και η δυσκολία ανεβαίνει, χωρίς τέλος, για να συνεχίζεις, μέχρι τελικής πτώσεως, αρκετά συχνά.

Το τι συμβαίνει με τα ψυχολογικά προβλήματα που εμφανίζονται στα κοινωνικά δίκτυα, σε νέους και νέες, οπού ο ναρκισσισμός, η μεταμφίεση  (εξωτερική, εμφάνισης δηλαδή, η και εσωτερική), τα δίκτυα γνωριμιών και σύναψης σχέσεων, η αίσθηση της απόρριψης κλπ. είναι ένα τεράστιο κεφάλαιο που πρέπει να το κοιτάξει με επείγοντα τρόπο η κοινωνία, το σχολείο, η οικογένεια.

Επειδή θα έχετε ίσως κουραστεί από αυτές τις αναφορές, που πιστέψτε με, επιλέχθηκαν ώστε να δώσουν μιαν εικόνα του τι συμβαίνει στο διαδίκτυο, χωρίς αισθησιασμό και χωρίς ακραία παραδείγματα, θα τελειώσω την ομιλία μου με μια ακόμα αναφορά και με μια σύνοψη απόψεων για το που πάμε.

Το διαδίκτυο για το οποίο μιλάμε και ο κυβερνοχώρος στον οποίο αναφερθήκαμε αποτελεί μόνο το 4% του συνολικού κυβερνοχώρου από άποψη πρόσβασης και αποθήκευσης δεδομένων. Είναι σαν την κορυφή του παγόβουνου. Κάτω από την επιφάνεια υπάρχει το «βαθύ διαδίκτυο», deep internet, στο οποίο δεν μπορεί κάποιος να πλοηγηθεί με τα συνηθισμένα μέσα. Χρειάζεται ένας ειδικός περιηγητής (π.χ. ο Tor). Τα περισσότερα περιεχόμενα στο βαθύ διαδίκτυο είναι «βαρετά» όπως π.χ. βάσεις δεδομένων κυβερνήσεων, ιατρικοί φάκελοι, φάκελοι Πανεπιστήμιων, ταξινομημένοι αριθμοί κινητών και παλιά περιεχόμενα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου. Εάν τμήμα του όμως, το λεγόμενο darknet, αν και μικρό, βρίθει από δραστηριότητα εγκληματικού η/και ανορθόδοξου η παράνομου περιεχομένου. Υπάρχουν σύνδεσμοι για διεθνείς αγορές ναρκωτικών, μαύρη αγορά οπλών, εμπόριο πορνείας, υλικό παιδοφιλίας, σύνδεσμοι δολοφονών, στοιχημάτων, «ζωντανοί» αγώνες μέχρι θανάτου και ό,τι «άρρωστο» μπορεί κάνεις να φανταστεί. Επί πλέον όλα τα βιβλία, μουσική, ταινίες που έχουν κυκλοφορήσει, πληροφορίες για ασφάλεια υπολογιστών, για «πειρατές υπολογιστών» –  hackers, κλπ. Οι συναλλαγές δεν γίνονται με τις συνηθισμένες πιστωτικές κάρτες αλλά με κυβερνώ-νομίσματα όπως τα bitcoins (θυμάστε το Βαρουφάκη?).

Το βαθύ διαδίκτυο χρησιμοποιήθηκε πρώτα από την κυβέρνηση των ΗΠΑ και ο περιηγητής Tor αναπτύχθηκε έτσι ώστε η ταυτότητα των χρηστών του να προστατεύεται από αντικατασκόπους, δημοσιογράφους κλπ. ώστε η επικοινωνία των δικών της πρακτόρων να γίνεται με ασφαλή τρόπο. Μέχρι το 2002 οπότε οποιοσδήποτε μπορούσε να κατεβάσει το Tor δωρεάν. Το 2015, κατά τις εκτιμήσεις της Europol, οι δοσοληψίες στο darknet αγγίζουν το 1 τρισεκ. $/χρόνο.

Από το βαθύ διαδίκτυο ο Edward Snowden ανέσυρε και δημοσιοποίησε τους περίφημους εμπιστευτικούς φακέλους της NSA. Για κάποιους είναι εγκληματίας (κυβέρνηση των ΗΠΑ) για άλλους ένας θαρραλέος ήρωας. Κάποιοι έχουν καταδικαστεί παρέχοντας ελεύθερη πρόσβαση σε «κατέβασμα» κινηματογραφικών ταινιών η μουσικών έργων. Μερικοί λένε ότι αυτό είναι κλοπή πνευματικών δικαιωμάτων και ότι κινδυνεύουν θέσεις εργασίας κλπ.κλπ. Είναι ζητήματα που θέλουν σοβαρή διαβούλευση, ακόμα και στα πλαίσια ενός συστήματος που κινητήρια δύναμη είναι το κέρδος.

Μια ακόμα σχετική παράμετρος είναι η κλοπή των προσωπικών δεδομένων που διακινούνται στο επίσημο διαδίκτυο. ΟΟΣΑ passwords και να χρησιμοποιήσεις, να τα αλλάζεις συχνά ( και να τα θυμάσαι βέβαια), οι χακείς βρίσκουν τρόπους να σπανέ τους κωδικούς και να πουλάνε μετρά αυτά τα δεδομένα σε υπηρεσίες του βαθέως διαδικτύου που με τη σειρά τους τα μεταπωλούν. Η κλοπή και χρήση προσωπικών δεδομένων το 2016 ήταν το υπ.αρ. 1 παράπονο καταναλωτών στην Επιτροπή Ομοσπονδιακού Εμπορίου των ΗΠΑ.

Προς συζήτηση αντί συμπερασμάτων.

Ο κυβερνοχώρος και το διαδίκτυο έχει μπει για τα καλά στη ζωή μας. Οι περισσότεροι χρήστες του νοιώθουν ικανοποίηση από την αίσθηση ελευθέριας και διευκόλυνσης που παρέχει. Ήδη αρκετοί, και στο μέλλον πολύ περισσότεροι, θα δουλεύουν από το σπίτι τους,  θα έχουν επικοινωνία, ενημέρωση, διασκέδαση, πληροφορίες, όλα πανεύκολα στο κινητό, στο ταμπλέτα, στην οθόνη του προσωπικού υπολογιστή. Και, ανάλογα με την ιδιοσυγκρασία του καθένα υπάρχουν τα Chatbots ( εφαρμογές για να επικοινωνείς με το αγαπημένο σου ρομπότ, τον «κολλητό» σου δηλαδή).

Αυτή η τεχνολογία έχει ασύλληπτες δυνατότητες για εφαρμογές της στην ερευνά, στη συντροφιά, στην εκπαίδευση, στις αγορές προϊόντων και υπηρεσιών, στην παροχή υγείας κλπ. Οι δυνατότητες για τους μοναχικούς ανθρώπους η τα άτομα με ιδιαίτερες ανάγκες, η τους μαθητές με δυσκολίες μάθησης φαντάζουν θαυμάσιες.

Από την άλλη υπάρχουν τόσοι πολλοί άγνωστοι παράγοντες. Μια πολύωρη συνομιλία με το αγαπημένο σου chatbot μήπως αυξάνει την κοινωνική απομόνωση αντί το αντίθετο? Το 2020, σε 3 χρονιά θα υπάρχουν 5 δις άνθρωποι στο διαδίκτυο, είναι σαν μια μαζική και ταχύτατη ανθρώπινη μετανάστευση στον κυβερνοχώρο! Ο αριθμός των ανθρώπων με τους οποίους συνδεόμαστε  αυξάνει ραγδαία, οι κοινωνικές επαφές στον κυβερνοχώρο αλλάζουν ταχύτατα με μια τεχνολογία που αλλάζει ακόμα πιο γρηγορά. Το παράδοξο στον κυβερνοχώρο είναι το εξής: οι άνθρωποι του επιχειρεί συνδιαλέγονται και εδώ για να βγάλουν λεφτά, οι φίλοι επικοινωνούν μεταξύ τους, οι άνθρωποι ακόμα ερωτεύονται, οι έφηβοι νοιάζονται για την εμφάνιση τους, τα παιδιά παίζουν μαζί. Αλλά όλοι είναι ολομόναχοι, κοιτάζοντας τις οθόνες τους και όχι ο ένας τον άλλον. Πως αυτός ο τρόπος ενασχόλησης θα διαμορφώσει την προσωπικότητα του καθένα, και πως πλέον θα διαμορφωθεί η κοινωνία?

Συμβαδίζει πάντα η τεχνολογική εξέλιξη με την κοινωνική πρόοδο?  Όταν το 2020, όπως υπολογίζεται, θα βρισκόμαστε μονοί μας στα «έξυπνα» σπίτια μας, στα «έξυπνα» αυτοκίνητα, φορτωμένοι με διαφορά επικοινωνιακά μαραφέτια, τα μωράς στις «έξυπνες» κούνιες με τα ταμπλέτας, οι έφηβοι με τα ηλεκτρονικά κασκέτα, με την προσωπικότητα μας διασπασμένη σε διαφορετικές διαδικτυακές πλατφόρμες, με ανταγωνιστές για δουλείες τα ρομπότ, και με επικυριαρχία των πιο σκοτεινών δυνάμεων στον κυβερνοχώρο, μήπως είναι καιρός να σκεφτούμε που πάμε??

Στην αρχή της ομιλίας μου ανέφερα ποσό απαραίτητο είναι να βρίσκεται ο γονιός διπλά στο παιδί του για να το συμβουλεύει στην πλοήγηση του. Αρκεί όμως αυτό? Τι κάνει η υπεύθυνη πολιτεία? Ποιος έχει τον έλεγχο? Όλα δείχνουν ότι το πάνω χέρι το έχει η σχετική βιομηχανία (δείτε ποιοι είναι οι πλουσιότεροι άνθρωποι στον κόσμο). Η οποία έχει φυσικά στο νου της το κέρδος και κάθε ιδέα για έλεγχο την πολεμάει, μιας και κοστίζει! Μάλιστα η δομή, η αρχιτεκτονική του διαδικτύου είναι τέτοια που διευκολύνει το να μην υπάρχει κάποιος συγκεκριμένος υπεύθυνος. Εκεί που τα συμφέροντα δεν μπορούν να διακυβεύονται, όπως στον αμερικανικό στρατό, υπάρχει εάν κομμάτι του διαδικτύου, το NIPRNet, ένα ιδιωτικό διαδίκτυο με αδύνατη πρόσβαση στους απέξω.

Πολλές χώρες προσπαθούν να επιδράσουν στο διαδίκτυο τοπικά. Π.χ. η Κίνα έχει κατακερματίσει το διαδίκτυο σε τμήματα, στη Γαλιά προσπαθούν να επιβάλουν νομού για τα ταμπλέτας στα μωρά, στη Ν. Κορέα βάζουν πρόστιμα σε γονείς αν τα παιδιά τους είναι στο διαδίκτυο πάνω από κάποιο (απροσδιόριστο ακόμα) χρόνο, στην Ευρωπαϊκή Ένωση υπάρχει έντονη δραστηριότητα για να εγκριθεί το «δικαίωμα στη διαγραφή προσωπικών δεδομένων» κλπ.κλπ.

Όμως το διαδίκτυο είναι ένας παγκόσμιος ιστός, τοπικές λύσεις δεν αποτελούν καθοριστική λύση στα οποία προβλήματα. Χρειάζεται μια παγκόσμια αντιμετώπιση. Πως γίνεται να βρίσκονται λύσεις για τα διεθνή ύδατα, τους διεθνείς αεροδιάδρομους, το διάστημα, και να μην υπάρχουν κανόνες για ευθύνες η επεξηγήσεις για κάθε νέα εφαρμογή που ρίχνουν στην αρένα της ανθρωπότητας οι πολυεθνικές του είδους?

Ως τελική επισήμανση, ως αν στοχασμό, ας αναρωτηθούμε, ο καθένας από τη δική του αφετηρία σκέψης,  θέλουμε τα παιδιά μας να μεγαλώσουν σε ένα περιβάλλον φυσικής αποξένωσης αναμεταξύ τους, αλλά με την αίσθηση της συνύπαρξης? Έχουμε ευθύνη για το προδιαγραφόμενο μέλλον της απομάκρυνσης από τη φύση και εμβάπτιση στον κυβερνοχώρο των επομένων γενιών από μας? Δεν είμαστε συνυπεύθυνοι με τα μεγάλα συμφέροντα των σχετιζόμενων με τις νέες τεχνολογίες, που στο όνομα του αλογίστου ανταγωνισμού και κέρδους, μπαίνουν στην προσωπική ζωή μας αλλά και αυτήν των βρεφών και παιδιών μας?

Ο νευροεπιστήμονας John Suler πρόσφατα προσομοίωσε το διαδίκτυο ως την «Αγρία Δύση». Οδηγός το κέρδος. Ας μην ταυτιστούμε για μια ακόμα φορά με τους Ινδιάνους, που σήμερα πλέον, ζητούν παρακαλώντας το αλκοόλ για να ξεχνάνε το τι είχαν και τι χάσανε.

Κοινή γλώσσα για τις ανάγκες του κεφαλαίου και στην Παιδεία

Tη δημοσίευση της ειδικής αναφοράς του Συνδέσμου Ελλήνων Βιομηχάνων (ΣΕΒ) για την Παιδεία που έγινε την προηγούμενη βδομάδα, την ακολούθησε ένα δημοσίευμα της «Αυγής» την περασμένη Κυριακή, όπου διαρρέονται στοιχεία από την προκαταρκτική μελέτη του ΟΟΣΑ για τη σημερινή εικόνα του ελληνικού εκπαιδευτικού συστήματος, η οποία θα παρουσιαστεί επισήμως το επόμενο διάστημα, όπως λέγεται, και θα συνεχίσει να εμπλουτίζεται έως το τέλος του 2017. Θυμίζουμε ότι η εκπόνηση αυτής της μελέτης του ΟΟΣΑ, με βάση την οποία θα δρομολογηθούν αναδιαρθρώσεις στην εκπαίδευση, ήταν μια από τις δεσμεύσεις που είχε υπογράψει η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ – ΑΝΕΛ και ψήφισαν από κοινού ΝΔ, ΠΑΣΟΚ και Ποτάμι, μέσα στο 3ο μνημόνιο.578409

Η κοινή στρατηγική γραμμή ανάμεσα σε αυτά που προτείνει ο ΟΟΣΑ σύμφωνα με το δημοσίευμα και στις προτάσεις που αποτυπώνει ο ΣΕΒ στην αναφορά του, φυσικά δεν ξαφνιάζει κανέναν, αφού πρόκειται για αποτύπωση των κυρίαρχων επιλογών του κεφαλαίου για την Εκπαίδευση. Δεν πρέπει να ξεφύγει της προσοχής μας, όμως, ότι και τα μέχρι τώρα πεπραγμένα της κυβέρνησης, όπως και άλλοι διακηρυγμένοι της στόχοι, που αποτυπώνονται στα πορίσματα του περσινού κυβερνητικού διαλόγου για την Παιδεία, κινούνται επίσης στην ίδια στρατηγική. Και φυσικά, όταν συναντιέται με τον ΟΟΣΑ και τον ΣΕΒ η κυβέρνηση, συναντιέται και με τη ΝΔ, η οποία επιχειρεί να εμφανιστεί ως πιο γνήσιος και αποτελεσματικός διαχειριστής προς όφελος του κεφαλαίου.

Η βάση, λοιπόν, υπάρχει ήδη για την περιβόητη συναίνεση, που η κυβέρνηση ομολογεί ότι επιδιώκει, και η ΝΔ επίσης επιμένει ότι πρέπει να υπάρξει στα ζητήματα της εκπαίδευσης. Τα θέματα της αποκέντρωσης της εκπαίδευσης, της μεγαλύτερης αυτονομίας των σχολικών μονάδων, με παράλληλα αξιολόγησή τους, είναι κεντρικά ζητήματα τις τελευταίες δεκαετίες στην ατζέντα του κεφαλαίου για την Παιδεία. Ομως η αποκέντρωση και η αυτονομία οδηγούν με μαθηματική ακρίβεια – όπως έχει φανεί και από την εμπειρία χωρών όπου έχουν προχωρήσει νωρίτερα – σε μεγαλύτερη ταξική διαφοροποίηση των σχολείων και των μαθητών. Ενώ η αξιολόγηση είναι το βασικό εργαλείο για την προώθηση της παραπάνω κατεύθυνσης. Ενα ακόμα από τα κεντρικά ζητήματα, η ενίσχυση της πρόωρης επαγγελματικής εκπαίδευσης σε βάρος της απρόσκοπτης ολοκλήρωσης ενός βασικού επιπέδου γενικής μόρφωσης, τίθεται ως στόχος απ’ όλες τις κυβερνήσεις της τελευταίας εικοσαετίας. Συνοδεύεται, μάλιστα, την τελευταία δεκαετία από το στόχο επέκτασης της μαθητείας, ο οποία από τη μια εξασφαλίζει πάμφθηνο εργατικό δυναμικό για το κεφάλαιο, ενώ από την άλλη συμβάλλει στις μικρότερες ηλικίες (μαζί με τα «απαραίτητα» μαθήματα επιχειρηματικότητας που σχεδιάζουν να τα ενισχύσουν ακόμη και από το Δημοτικό) στην εκπαίδευση των νέων να σκέφτονται σύμφωνα με τα συμφέροντα του εκάστοτε εργοδότη.

Και ο πανομοιότυπος λόγος που αρθρώνουν τόσο η κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ, όσο και η ΝΔ για τα παραπάνω θέματα, που αποτυπώνουν βέβαια τις αντίστοιχες θέσεις του ΟΟΣΑ και του ΣΕΒ, όπως φαίνεται και από τον παραπάνω πίνακα, είναι χαρακτηριστικός. Δείχνει ότι υπάρχει συναίνεση στα βασικά, στις κύριες αναδιαρθρώσεις που επιδιώκει το κεφάλαιο, γι’ αυτό και όποια αντιπαράθεση βλέπουμε τα τελευταία δυο χρόνια ανάμεσα σε ΣΥΡΙΖΑ και ΝΔ στον τομέα της Παιδείας, ακόμα κι αν γίνεται σε υψηλούς τόνους, είναι είτε πάνω σε δευτερεύοντα ζητήματα, είτε εκπορεύεται από την αγωνία τους για μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα των αναδιαρθρώσεων σε όφελος του κεφαλαίου (βλέπε περιπτώσεις κριτικής της ΝΔ περί αποσπασματικών μέτρων κ.ο.κ).
Στις παραπάνω κατευθύνσεις, βέβαια, πρέπει να προσθέσουμε και το θέμα του εκπαιδευτικού προσωπικού και της διαχείρισής του, που εντάσσεται έντονα στις «ανησυχίες» του ΟΟΣΑ και του ΣΕΒ. Είναι ένα θέμα που ήρθε επιτακτικά στο προσκήνιο τα χρόνια της κρίσης. Η ΝΔ, όταν ήταν στην κυβέρνηση, προσπάθησε να κάνει παρεμβάσεις με την κατάργηση ειδικοτήτων στα ΕΠΑΛ που έβγαλε σε διαθεσιμότητα τους αντίστοιχους εκπαιδευτικούς, ο ΣΥΡΙΖΑ υποσχέθηκε να επαναφέρει αυτές τις ειδικότητες και τους αντίστοιχους εκπαιδευτικούς, ωστόσο βρέθηκε ως κυβέρνηση και πάλι μπροστά στο ίδιο πρόβλημα να διαχειριστεί. Ετσι, με τη σειρά του, βρήκε φέτος τη φόρμουλα της λεγόμενης «ελάφρυνσης των μαθητών» από ώρες μαθημάτων στα Δημοτικά και τα Γυμνάσια, κάτι που οδήγησε και πάλι σε απολύσεις χιλιάδων εκπαιδευτικών (μη επαναπροσλήψεις αναπληρωτών εκπαιδευτικών που για χρόνια εργάζονταν στην εκπαίδευση). Ομως και πάλι αυτό δεν είναι αρκετό. Γι’ αυτό και επεξεργάζονται νέες συνταγές για μειώσεις εκπαιδευτικού προσωπικού.
Ολα τα παραπάνω είναι εντελώς ξένα με τα συμφέροντα των εργατών, των εκπαιδευτικών και των ανθρώπων του λαού και του μόχθου, που πασχίζουν για τη μόρφωση των παιδιών τους. Η κοινή γλώσσα των εκπροσώπων του κεφαλαίου για την αύξηση της ανταγωνιστικότητας και της κερδοφορίας του, είναι «ξένη γλώσσα» για να περιγράψει την ολόπλευρη και ολοκληρωμένη μόρφωση όλων των παιδιών του λαού.